Vota

Albinot Maloku 

Ish-kryeministri britanik W. Churchill duke folur për demokracinë si rend politik e juridik pati thënë: “Askush nuk pretendon se demokracia është e përkryer. Në të vërtetë është thënë se demokracia është forma e keqe e qeverisjes, prej të gjitha formave të tjera të këqija të aplikuara deri tani”. Nga mungesa e një forme më përfikte të qeverisjes edhe Republika e Kosovës është e vendosur të ndjek këtë lloj demokracie. Instrument i kësaj demokracie është vota e qytetarit. Për gjatë periudhës së pluralizmit politik, pra të demokracisë në Kosovë, që nga të 90’tat e këndej, instrumenti i votës ka një histori sa të neveritshme aq edhe të domosdoshme. E neveritshme nga se është abuzuar me të dhe për të. E domosdoshme nga se ka prezantuar ardhjen e pluralizmit politik pas një monizmi monstruoz.

Parë nga këndi literal i shpjegimit të votës, ajo lind si ide e bashkëlidhur nga vullneti i përgjithshëm dhe i përfaqësimit politikë që nxiti Zhan Zhak Ruso rreth viteve 1750. Në bazë të këtij parimi hartohet teza mbi të cilën përfaqësitë politike legalizojnë vetveten e tyre. Pa dyshim vota është leva fondamentale e ndryshimit të sistemit qeverisës e shtetëror dhe raporti i individit ndaj saj do të duhej të ishte respektues. Republika e Kosovës me të gjithë instrumentet ligjore, qytetarit të vet në ditën që i mbush tetëmbëdhjetë vjeç ia njeh të drejtën të zgjedh ose të zgjidhet përmes votës. Këtë të drejtë ligjore duhet ta shfrytëzojë gjithsecili. Por, ajo që ka preokupuar qytetarët përgjatë pluralizmit politik në Kosovë ka qenë si është marrë vota, si është dhënë vota dhe sa është vlerësuar vota?

Kandidatët ose subjektet politike që kanë garuar për t’u zgjedh si përfaqësues të popullit në institucionet shtetërore si të nivelit lokal e edhe qendror në Republikën e Kosovës, kanë përdorur metoda të ndryshme për ta marr votën nga qytetarët. Premtime nga ma të ndryshmet. Disa të realizueshme e disa aspak të realizueshme. Është përfolur e faktuar edhe se është vjedhur vota qoftë nga qytetarët apo edhe mes kandidatëve. Kjo praktikë ishte nënçmuese jo vetëm për qytetarin e votën e tij, por edhe për sistemin të cilin synon ta ketë vendi, pra një sistem demokratik që vlerëson vullnetin e votuesit. Marrja e votës ka ditur edhe të bëhet përmes kushtëzimit si kundërpeshë e kryerjes së ndonjë shërbimi për votuesin. E shumë metoda tjera që e kanë dëmtuar imazhin edhe të përfaqësuesit e edhe të vendit.

Dhënia e votës në Kosovë ka kaluar po ashtu në disa forma. Ka pasur votues të cilët votën e tyre e kanë dhënë mbi bazën e interesit krejtësisht personal, votues të cilët votën e tyre e kanë dhënë vetëm e vetëm për inati të fuqisë tjetër politike, votues të “liderit shpirtërorë”, votues i bazuar në lidhjet familjare dhe votues periferik, që deri në momentin e fundit, nuk u është bërë vonë dhe nuk e kanë ndjerë peshën dhe vlerën e votës së tyre.

Dhe në fund sa është vlerësuar vota? Pa dyshim duke parë praktikat e deritanishme, votuesi del me qenë mos respektues i votës së vet. Kosova ka nevojë për qytetarë që e vlerësojnë votën e tyre, e këta votues munden me qenë votues që nuk e japin votën mbi interesa krejtësisht personale, votues që nuk votojnë për inati, votues që i përcjellin rezultatet e atyre që i kanë votuar paraprakisht, votues që nuk votojnë për shkak të lidhjeve familjare, e të ngjashëm.

Pasi Republika e Kosovës në qershor të këtij viti do të kaloj nëpër një proces zgjedhor për Kuvendin e Kosovës, qytetarët e kanë rastin t’i dëshmojnë respektin votës. Ky respekt mund të bëhet duke votuar me përgjegjësi për kandidatët e dëshmuar për punën e tyre, kandidatët e rinj, subjektet politike të cilat prezantojnë programe të realizueshme e që raportin me qytetarin e ndjejnë si marrëdhënie mes palëve.

Mos dalja në votim në ditën e zgjedhjes nuk i ndihmon asnjë procesi, e mbi të gjitha kjo mos dalje do të duhej të ishte “izolim” i qytetarit për të kritikuar e kërkuar llogari. Republika e Kosovës tanimë ka kaluar mjaftë faza të rënda dhe asaj i duhet një garniturë qeverisëse e përgjegjshme dhe legjislaturë e cila punën e saj e sheh si nevojë të vendit e jo si vullnet të huajve.

Kategoritë
ANALIZA JAVORE

Të ngjajshmet

  • Nëntori

    Albinot Maloku Thuhet se nëntori është muaj i shqiptarëve. Data e 28-të e këtij muaji, në vete ndërlidh disa momente historike, por ndër më të rëndësishmet mbetet Shpallja e...
  • Tribunali

    Albinot Maloku Dhjetori i këtij viti do të jetë muaj i cili do të përmbyllë punën gati tri dekadëshe të mekanizmit i cili u themelua për të ndjekur penalisht...
  • Zëvendësministrat

    Albinot Maloku  Ndonëse debatet rreth zgjedhjeve lokale nuk do të përfundojnë deri më 19 nëntor, kur edhe do të përmbyllet raundi i dytë, për komunat që kanë shkuar në...
  • Njohjet

    Albinot Maloku Diplomacia e Kosovës është sinonim i dështimit. Me gjasë, secili zyrtarë që është emëruar si Ministër i Jashtëm i Kosovës, këtë pozitë e ka perceptuar si prestigj...