Kryeministri shqiptar Edi Rama tha se nisma Open Balkans e ka përmbushur misionin e saj dhe se është koha që të gjithë të kthehen në rrugën drejt Bashkimit Evropian, pra procesit të Berlinit, i cili do të “hapte” derën e anëtarësimit të plotë në BE. .
Nisma Open Balkans u zhvillua nga projekti “Mini Schengen” dhe përfaqëson kryesisht bashkëpunimin ekonomik të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe iu bashkuan Serbia, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut. Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi dhe Kosova nuk marrin pjesë zyrtarisht. Është iniciuar nga presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq. Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama dhe ish-kryeministri i Maqedonisë së Veriut Zoran Zaev në vitin 2019.
Politikanët nga vendet që nuk vendosën të jenë pjesë e Ballkanit të Hapur, përfshirë ata nga BeH, theksuan një sërë shqetësimesh që kanë të bëjnë kryesisht me pozitën e Serbisë në rajon dhe synimet politike dhe ekonomike të atij vendi.
Inteligjenca e brendshme dhe e jashtme
Rama njoftoi pak ditë më parë dhe bëri të ditur informacionin befasues për shumëkënd.
“Ballkani i Hapur ishte një iniciativë e lindur nga nevoja për të shtyrë procesin e Berlinit dhe përmbushi misionin për të cilin lindi. Tani duhet të zhytemi me kokë në procesin e Berlinit sepse kemi këtë mundësi unike”, tha Rama.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka reaguar shumë shpejt ndaj deklaratës së Ramës.
“Nuk besoj se Rama e ka thënë këtë. Shpresoj ta shoh së shpejti. Ballkani i hapur është një ide autonome dhe autonome e popujve të Ballkanit”, tha Vuçiç, duke shtuar se çdo iniciativë rajonale do ta konsiderojë gjithmonë superiore atyre nga “vendet e huaja”.
Ndaj lajmit ka reaguar edhe ministri i Punëve të Jashtme të Maqedonisë, Bujar Osmani, i cili ka thënë se është i lidhur me situatën aktuale gjeopolitike.
“Mendoj se reagimi i kryeministrit të Shqipërisë është rezultat i ngjarjeve të fundit, marrjes së policëve”, tha Osmani.
Është koha për Berlin
Në mesin e qershorit Rama paralajmëroi ftohje të marrëdhënieve me Serbinë nëse nuk lirohen tre policët e arrestuar nga Serbia, kinse nga territori i Kosovës.
“Sa më gjatë të mbahen këta të tre në Serbi, edhe nëse kanë kaluar kufirin, nuk kanë kryer asnjë krim, aq më pak do të jetë e mundur që marrëdhëniet tona dypalëshe të mos bëjnë shumë hapa prapa! Kjo do të jetë një javë kthimi akulli mes nesh nëse nuk lirohen”, tha Rama.
Rama njoftoi se Shqipëria do të jetë mikpritëse e samitit të Berlinit në tetor 2023, sepse vendi po përgatitet për një hap të madh përpara. Tirana është bërë vendi i parë jashtë BE-së që pret samitin e Ballkanit Perëndimor në dhjetor 2022.
Është e qartë se Vuçiq po i fiton betejat në skenën evropiane dhe botërore, Kosova është nën sulmin e sanksioneve amerikane dhe të BE-së, por duket se do të humbasë mbështetjen e aleatit të tij më të madh rajonal. Ka mundësi që Rama të ketë marrë shenjë nga BE-ja, pra që Procesi i Berlinit të jetë e vetmja nismë e bashkëpunimit rajonal që është në përputhje me acquis ligjore të BE-së.
