Ish-ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Bosnjë e Hercegovinë, Michael Murphy, deklaroi se strategjia shumëvjeçare e SHBA-së dhe Bashkimit Evropian ndaj Ballkanit Perëndimor ka dështuar plotësisht. Sipas tij, ideja se zgjidhja e çështjes së Serbisë do t’i zgjidhte automatikisht të gjitha problemet e rajonit ishte vetëm një iluzion.
Duke analizuar gjendjen në rajon, Murphy tha se Uashingtoni dhe Brukseli prej kohësh kanë ndjekur një qasje të gabuar.
“Në SHBA dhe BE prej kohësh ekziston një magjepsje me idenë se, nëse Serbia ‘rregullohet’, do të rregullohet edhe Ballkani Perëndimor. Nga pikëpamja intelektuale, kjo duket e arsyeshme. Serbia është vendi me popullsinë më të madhe dhe ekonominë më të fuqishme në rajon”, deklaroi Murphy.
Ai shtoi se “heqja dorë e Serbisë nga politika që ishte në themel të shpërbërjes së Jugosllavisë dhe orientimi i saj i vendosur drejt Perëndimit do të përbënin një ndryshim të madh dhe pozitiv në rajon”.
U mbyllën sytë përballë politikave destabilizuese
Megjithatë, ish-ambasadori paralajmëroi se hapat e ndërmarrë nga Perëndimi në praktikë kanë shkaktuar më shumë dëme sesa dobi.
“Që nga rrëzimi i Miloševićit, përpjekjet e SHBA-së dhe BE-së për ta ‘fituar’ Serbinë shumë shpesh i kanë shpërfillur ose u kanë kthyer shpinën veprimeve të Serbisë që dëmtonin stabilitetin rajonal, veçanërisht në Bosnjë e Hercegovinë dhe Kosovë, por edhe në Mal të Zi”, tha Murphy.
Sipas tij, është besuar së tepërmi në fuqinë transformuese të stimujve të ofruar nga Bashkimi Evropian, ndërsa kjo qasje “qartazi ka dështuar”.
“SHBA-ja dhe BE-ja e kanë bindur vazhdimisht veten se ‘ky udhëheqës serb’ është ndryshe, vetëm për t’u zhgënjyer në fund çdo herë”, deklaroi ai.
“Serbia vazhdon të mbetet e lidhur me politikat e vjetra”
Duke komentuar pozicionin aktual të Serbisë, Murphy tha se, pavarësisht investimeve amerikane dhe evropiane, vendi nuk ka arritur të shkëputet nga politikat dhe botëkuptimi i vjetër.
“Pavarësisht investimeve amerikane dhe evropiane, vendi vazhdon të mbetet i lidhur me politikat dhe botëkuptimin e tij të vjetër, duke përfshirë shumë bindje të rrezikshme nga periudha e Miloševićit dhe qëndrimin e tij prorus”, tha Murphy.
Ai theksoi se bashkësia ndërkombëtare duhet ta ndryshojë rrënjësisht politikën e saj ndaj Serbisë.
“Fatkeqësisht, për Perëndimin ishte shumë më e lehtë të vazhdonte me iluzionin se Serbia kishte ndryshuar sesa ta pranonte nevojën për një politikë që e trajton Serbinë si sfidë ndaj interesave perëndimore. Në fakt, Serbia është pikërisht një sfidë e tillë”, deklaroi ai.
Në fund, Murphy përfundoi:
“Strategjia perëndimore për ta rregulluar fillimisht Serbinë dhe, përmes saj, të gjithë Ballkanin Perëndimor, ka dështuar. Ka ardhur koha për një qasje të re dhe ndryshe.”
