Zyrtarët evropianë të mbrojtjes paralajmërojnë se kontinenti nuk ka kapacitete të mjaftueshme politike, shoqërore dhe ushtarake për të zhvilluar një luftë të zgjatur me Rusinë, veçanërisht në rrethana kur Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë mundësinë e zvogëlimit të rolit të tyre konvencional ushtarak në Evropë.
Sipas zyrtarëve të përfshirë në planifikimin e NATO-s, vendet evropiane nuk janë të përgatitura për një luftë të gjatë shteruese me Rusinë, gjë që ngre pikëpyetje nëse kontinenti do të mund të ruante mbështetjen politike dhe ushtarake në rast të një konflikti të zgjatur.
Në forumin e Konferencës së Sigurisë së Mynihut, zyrtarët paralajmëruan se përgatitja e pamjaftueshme e opinionit publik për pasojat e një lufte të mundshme në shkallë të gjerë mund t’i detyrojë planifikuesit e NATO-s të fokusohen në skenarë ku konflikti me Rusinë do të përfundonte relativisht shpejt.
Opinioni publik evropian nuk është mjaftueshëm i përgatitur
Shqetësimet e zyrtarëve evropianë nuk lidhen vetëm me numrin e ushtarëve dhe sasinë e armatimit.
Sipas tyre, qeveritë evropiane nuk i kanë përgatitur mjaftueshëm qytetarët për përmasat e sfidës së sigurisë që paraqet Rusia. Kjo mund t’ua vështirësojë edhe më shumë politikanëve kërkesat për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, veçanërisht në një kohë kur qytetarët kundërshtojnë shkurtimet e shpenzimeve në fusha të tjera.
Një ish-anëtar i qeverisë britanike kohët e fundit kritikoi mënyrën se si Perëndimi e ka informuar opinionin publik për përmasat e konfliktit hibrid me Rusinë, duke e cilësuar këtë si “katastrofikisht të dobët”, transmeton The Guardian.
“Niveli i debatit ka qenë në nivel kopshti fëmijësh”, tha një diplomat britanik.
Kritikat janë shtuar edhe për shkak se qeveria britanike nuk e ka zbatuar rekomandimin e rishikimit strategjik të mbrojtjes të vitit 2025, i cili parashihte nisjen e një debati kombëtar mbi kërcënimet e sigurisë dhe qëndrueshmërinë e shoqërisë.
Lufta hibride rrit edhe më shumë presionin
Zyrtarët evropianë druajnë gjithashtu se Rusia po përpiqet t’i dobësojë vendet evropiane përmes luftës hibride edhe para fillimit të mundshëm të një konflikti konvencional.
Një nga diplomatët pjesëmarrës në forum tha se Moska po shfrytëzon problemet politike dhe ekonomike për t’i thelluar më tej ndarjet brenda shoqërive evropiane, si në të majtën, ashtu edhe në të djathtën politike.
Shqetësim shtesë shkakton edhe fuqizimi i partive populiste në shtetet e mëdha evropiane, pasi kjo mund t’ua vështirësojë qeverive ruajtjen e mbështetjes publike për një përballje afatgjatë me Rusinë.
Në konferencë ky problem u përshkrua si “elefanti në dhomë”, pra si një çështje për të cilën flitet me hezitim, ndonëse ekzistenca e saj është e dukshme.
Gjermania këtë javë e akuzoi Rusinë për një tentativë sulmi me dron ndaj aeroportit të Leipzigut muajin e kaluar, gjë që i ka shtuar edhe më shumë shqetësimet për aktivitetet që zhvillohen nën pragun e një lufte konvencionale.
Edhe Italia ka paralajmëruar për rritje të ndërhyrjeve në punët e saj të brendshme.
Ministri italian i Punëve të Jashtme, Antonio Tajani, tha se vendi përballet çdo ditë me sulme kibernetike dhe se mund të jetë i cenueshëm ndaj ndërhyrjeve ruse në zgjedhjet e ardhshme kombëtare.
“Ka shumë mënyra për të zhvilluar luftë hibride; ajo nuk zhvillohet me bomba, avionë apo tanke”, tha Tajani.
Evropa synon të zvogëlojë varësinë nga SHBA-ja
Paralajmërimet vijnë në një kohë kur Uashingtoni po shqyrton ndryshime në dislokimin e forcave të tij, të cilat mund t’u imponojnë vendeve evropiane më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre konvencionale.
Konferenca e Sigurisë së Mynihut ka mbështetur bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet pesë fuqive të mëdha ushtarake evropiane, përfshirë edhe Britaninë e Madhe.
Ministrat e Mbrojtjes të vendeve E5 tashmë takohen rregullisht, por prokurimi i përbashkët i armëve dhe pajisjeve ushtarake është ende në fazë të hershme.
Ndër prioritetet janë mbrojtja e integruar ajrore dhe kundërraketore, sistemet për goditje precize me rreze të gjatë dhe sistemet hapësinore të paralajmërimit të hershëm. Këto janë kapacitete që aktualisht në masë të madhe vazhdojnë të sigurohen nga Shtetet e Bashkuara.
“Evropa po ngec në një moment kur kërcënimet e jashtme po marrin përmasa vërtet shumë serioze”, tha Wolfgang Ischinger, kryetar i Konferencës së Sigurisë së Mynihut.
Ukraina si mësim për luftërat e së ardhmes
Ukraina, ndërkohë, po shihet gjithnjë e më shumë si burim përvoje për luftën moderne, veçanërisht sa i përket përdorimit të mjeteve ajrore pa pilot.
Sipas të dhënave të paraqitura në konferencë, Ukraina aktualisht prodhon rreth 200 mijë dronë në muaj, ndërsa synon që gjatë vitit 2026 të prodhojë më shumë se shtatë milionë mjete ajrore pa pilot.
Për këtë arsye, zyrtarët evropianë vlerësojnë se përvojat nga lufta në Ukrainë do të jenë me rëndësi kyçe për zhvillimin e kapaciteteve ushtarake evropiane dhe përgatitjen për konflikte të mundshme në të ardhmen.
