Rezultati i paqartë i zgjedhjeve në Izrael ka zhgënjyer një pjesë të administratës së Donald Trumpit dhe përfaqësues të të dy kampeve politike në Kongres, të cilët shpresonin që opozita ta largonte Benjamin Netanyahun dhe të niste përmirësimin e marrëdhënieve mes SHBA-së dhe Izraelit, shkruan Politico.
Një ish-zyrtar i administratës Trump tha për Politico se largimi i Netanyahut do të ishte një mundësi për të ndalur dëmet e mëtejshme, pasi Izraeli do të drejtohej nga dikush më pak provokues. Ai e përshkroi atmosferën në Uashington pas zgjedhjeve si “lodhje nga Netanyahu”.
Sipas rezultateve të pjesshme, as Likud-i i Netanyahut me aleatët e tij dhe as blloku i liderit opozitar Gadi Eisenkot nuk kanë shumicën në parlamentin me 120 vende.
Negociatat për koalicion mund të zgjasin me javë ose muaj, ndërsa nëse dështojnë, Izraeli do të shkojë në zgjedhje të reja. Kjo do të thotë se Netanyahu do të mbetet në krye të Izraelit edhe kur amerikanët javën e ardhshme të votojnë në zgjedhjet për Kongresin, dhe ndoshta edhe shumë më gjatë.
Sipas Politico-s, kritikët e qeverisë Netanyahu në Uashington vijnë nga i gjithë spektri politik. Mes tyre janë demokratë të moderuar dhe progresistë, zyrtarë të lartë si nënpresidenti JD Vance, si dhe një pjesë e bazës MAGA që kundërshton përfshirjen e SHBA-së në luftëra jashtë vendit.
Megjithatë, Netanyahu ka edhe aleatë në Kongres, përfshirë senatorin republikan Ted Cruz dhe senatorin demokrat John Fetterman.
Senatori demokrat Chris Murphy vlerësoi se Netanyahu është një pengesë e madhe për daljen e SHBA-së nga lufta me Iranin. Nëse mbetet në pushtet, tha ai, do të vazhdojë ta shtyjë Trumpin drejt ndryshimit të regjimit në Teheran.
Vance kishte paralajmëruar më herët se Izraeli pothuajse nuk ka më miq në botë dhe nuk e mbështeti Netanyahun në zgjedhje. Trump, nga ana tjetër, qëndroi pas mbështetjes së tij të mëparshme për Netanyahun dhe pretendoi se pikërisht kjo mbështetje e shpëtoi kryeministrin izraelit nga humbja.
Një ish-zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, i cili vazhdon të ketë kontakte me rrethin më të ngushtë të Trumpit, tha se republikanët që mbështesin Izraelin mund të kënaqeshin edhe me një ndryshim më të vogël sesa largimi i Netanyahut.
Bëhet fjalë për një qeveri të unitetit kombëtar pa ministrin e Financave Bezalel Smotrich dhe ministrin e Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvir. Netanyahu thuhet se ia kishte propozuar një qeveri të tillë Shtëpisë së Bardhë, por Eisenkot e kishte refuzuar idenë.
Ish-ambasadori amerikan në Izrael, Dan Shapiro, tha se sondazhet tregojnë rënie të imazhit të Izraelit mes amerikanëve në të gjitha grupet, veçanërisht te të rinjtë, dhe se një pjesë e madhe e këtij pakënaqësimi lidhet me Netanyahun.
Në një sondazh të Politico-s, gjysma e të anketuarve vlerësuan se fushata izraelite në Gaza nuk ishte e justifikuar ose kishte shkuar tepër larg. Në këtë fushatë janë vrarë të paktën 74 mijë palestinezë.
Shira Efron nga instituti RAND, e cila ka këshilluar Ministrinë izraelite të Mbrojtjes, beson se Netanyahu mund të bombardojë Iranin për të mbetur në pushtet. Sipas saj, një veprim i tillë do ta pengonte formimin e një koalicioni tjetër dhe do t’i detyronte rivalët të hynin në një qeveri uniteti.
Nëse Netanyahu mbetet kryeministër dhe demokratët fitojnë njërën ose të dyja dhomat e Kongresit, ata mund të përpiqen të bllokojnë shitjen e armëve Izraelit, megjithëse Trump mund t’i rrëzojë vendime të tilla përmes vetos.
Partitë e udhëhequra nga përfaqësues të pakicës palestineze në Izrael, sipas projeksioneve, kanë fituar një rekord prej 19 mandatesh dhe mund të luajnë rol vendimtar në formimin e një koalicioni të mundshëm të Eisenkotit. Netanyahu dhe një pjesë e aleatëve të Eisenkotit e kundërshtojnë bashkëpunimin me to, ndërsa vetë Eisenkot e ka lënë këtë mundësi të hapur.
