Videot e publikuara nga themeluesi i platformës për martesa Zefaaf, Tarek bin Zahw, kanë shkaktuar reagime të shumta në Bosnjë e Hercegovinë. Në këto video, gratë boshnjake prezantohen si bashkëshorte të mundshme për myslimanët nga vendet e huaja, duke u theksuar pamja e tyre fizike dhe cilësitë që pretendohet se i bëjnë të përshtatshme për martesë. Rasti ka tërhequr edhe vëmendjen e Agjencisë Shtetërore për Hetime dhe Mbrojtje (SIPA), e cila ka konfirmuar se po shqyrton një denoncim lidhur me këtë çështje.
Në videot e publikuara ditët e fundit, Tarek bin Zahw, themeluesi i platformës Zefaaf, flet për gratë nga rajone të ndryshme të Bosnjë e Hercegovinës, duke i prezantuar ato si kandidate të mundshme për martesë me burra myslimanë nga jashtë vendit.
Gjatë prezantimeve, ai përdor shprehje si “sytë e kaltër”, “pamja evropiane” dhe “hixhabi”, duke vënë theksin te karakteristikat fizike dhe fetare të grave boshnjake.
Gratë nga Hercegovina i përshkruan si të forta, të sinqerta dhe besnike, të cilat kujdesen për fëmijët dhe bashkëshortët e tyre. Ai gjithashtu thekson bukurinë dhe gjatësinë e tyre.
Në një video tjetër, Bin Zahw flet për vajzat nga Bihaçi që shkojnë në Sarajevë për studime universitare, duke pretenduar se ato kërkojnë bashkëshortë për të qëndruar në kryeqytet.Reagime të ashpra: “Gratë po trajtohen si mall”
Përmbajtja e videove ka shkaktuar kritika të shumta në opinionin publik të Bosnjë e Hercegovinës.
Reagimet nuk janë kufizuar vetëm te komentet për pamjen fizike të grave, por edhe te mënyra se si ato prezantohen përmes karakteristikave që supozohet se i bëjnë bashkëshorte të dëshirueshme.
Në mesin e këtyre karakteristikave përmenden bukuria, mbajtja e hixhabit, besnikëria ndaj bashkëshortit dhe kërkesa për një mehr modest, që në traditën islame është dhurata martesore që i takon gruas.
Disa qytetarë kanë vlerësuar se një mënyrë e tillë prezantimi i redukton gratë në mall tregtar, ndërsa në disa komente platforma është akuzuar edhe për trafikim të qenieve njerëzore.
Pas valës së reagimeve, Zefaaf ka çaktivizuar mundësinë e komentimit në disa prej publikimeve të saj.
Kafeneja në Sarajevë distancohet nga videot
Njëra prej videove që shkaktoi reagime ishte realizuar në kafenenë “Divan” në Sarajevë.
Pronarët e lokalit janë distancuar nga përmbajtja, duke deklaruar se xhirimi nuk ishte autorizuar.
“Qëndrimet dhe mesazhet e shprehura në video janë përgjegjësi ekskluzive e autorit dhe në asnjë mënyrë nuk përfaqësojnë vlerat, qëndrimet apo mënyrën e funksionimit të Divanit”, thuhet në reagimin e tyre.
Menaxhmenti i kafenesë ka paralajmëruar se do ta denoncojë autorin e videos dhe platformën pranë institucioneve kompetente, ndërsa autorit do t’i ndalohet hyrja në lokal.
Çfarë ofron platforma Zefaaf?
Zefaaf prezantohet si një platformë që synon të lidhë myslimanët që dëshirojnë të martohen, duke përfshirë në proces prindërit dhe familjet e tyre.
Në faqen zyrtare, platforma pretendon se përdor inteligjencën artificiale dhe teknologjitë moderne për të lidhur partnerët e mundshëm në një mjedis të sigurt dhe në përputhje me rregullat e Sheriatit.
Programi i saj për Bosnjë e Hercegovinën aktualisht mban emrin “Uzdaj se iz Bosne”.
Sipas platformës, programi organizon takime ndërmjet burrave të interesuar për martesë dhe grave e familjeve në Bosnjë e Hercegovinë.
Gjithashtu, platforma koordinon njohjet dhe, në raste të caktuara, mund të përgatisë letra ftese për të mbështetur aplikimet për viza.
Çmimi i pjesëmarrjes në program është 500 euro, ndërsa pjesëmarrja për familjet nga Bosnjë e Hercegovina është falas.
Në blogun e platformës janë publikuar edhe artikuj për udhëtimet në Bosnjë, ndërsa aplikimet, sipas këtyre publikimeve, realizohen përmes Telegramit.
Zefaaf thekson se pjesëmarrja në program nuk garanton përfundimin e një martese.
Platforma mohon akuzat për trafikim dhe shfrytëzim të grave
Pas kritikave, drejtuesit e Zefaaf kanë hedhur poshtë akuzat për trafikim dhe shfrytëzim të grave.
Në reagimin e tyre, ata kanë deklaruar se platforma lidh persona myslimanë të moshës madhore që dëshirojnë të martohen, me pjesëmarrjen e familjeve të tyre.
Ata kanë theksuar gjithashtu se platforma nuk është e destinuar vetëm për boshnjakët.
Sipas tyre, përmbajtjet e publikuara përfshijnë edhe historinë, natyrën dhe njerëzit e Bosnjë e Hercegovinës.
Platforma ka deklaruar se është e gatshme të korrigjojë informacionet e pasakta në bazë të fakteve të verifikuara.
“Gruaja nuk është mall dhe dinjiteti i saj nuk varet nga përkatësia kombëtare”, është theksuar në reagim.
Zefaaf ka shtuar se pranon kritikat e argumentuara, por kundërshton shpifjet, kërcënimet dhe fyerjet.
SIPA po shqyrton denoncimin
Denoncimi në Agjencinë Shtetërore për Hetime dhe Mbrojtje (SIPA) është dorëzuar nga Ervin Čustović, përfaqësues i grupit joformal të qytetarëve “Košnica”.
Ai i ka dorëzuar agjencisë publikimet e disponueshme për Zefaaf dhe Rewaq Events, duke kërkuar që institucionet të vlerësojnë nëse ka nevojë për verifikime të mëtejshme dhe përfshirjen e institucioneve të tjera.
SIPA ka konfirmuar se ka pranuar denoncimin dhe se po verifikon pretendimet e paraqitura.
Megjithatë, agjencia nuk ka saktësuar publikisht se cilat pjesë të denoncimit janë duke u shqyrtuar.
Pranimi dhe verifikimi i denoncimit nuk nënkupton se është hapur një hetim penal apo se është konstatuar kryerja e ndonjë vepre penale.
Imami i Sarajevës: “Duhet ta mbrojmë sigurinë e të rinjve”
Për rastin ka reaguar edhe imami i Sarajevës, Muhamed Velić.
Ai ka paralajmëruar se veprimet e individëve të caktuar nuk duhet t’u atribuohen të gjithë arabëve që jetojnë në Bosnjë e Hercegovinë.
Velić ka bërë gjithashtu një krahasim ndërmjet këtij rasti dhe sulmit ndaj një nxënësi të një shkolle islame në Banja Llukë.
“Sikur njëra palë, ashtu edhe tjetra, i shohin të rinjtë si mish të huaj e të freskët mbi të cilin mund të shfryjnë zemërimin dhe pasionet e tyre. Kjo është çështje sigurie nga këndvështrime të ndryshme. Duhet të jemi të ndershëm dhe t’i themi gjërat ashtu siç janë. Ta ruajmë sigurinë e të rinjve, pavarësisht nga cila anë vjen kërcënimi”, deklaroi Velić.
