Qeveria e Kroacisë, në mbledhjen e mbajtur të enjten, i ka dërguar Parlamentit kroat propozimet për pjesëmarrjen e Forcave të Armatosura në një sërë operacionesh dhe aktivitetesh jashtë vendit gjatë viteve 2027 dhe 2028. Mes tyre përfshihen misionet e NATO-s, operacionet e Bashkimit Evropian EUNAVFOR, misioni paqeruajtës i KFOR-it në Kosovë dhe operacioni Sea Guardian në Mesdhe.
“Kështu kemi dëshmuar edhe një herë se jemi në pozitën e një vendi që kontribuon në ofrimin e sigurisë, qoftë në kuadër të misioneve të NATO-s apo të Bashkimit Evropian”, deklaroi kryeministri kroat Andrej Plenković.
Sekretari shtetëror i Ministrisë së Mbrojtjes, Drago Matanović, bëri të ditur se ushtria kroate aktualisht merr pjesë në tetë misione ndërkombëtare, katër të NATO-s, dy të Kombeve të Bashkuara dhe dy të Bashkimit Evropian, me gjithsej 367 pjesëtarë.
Qeveria ka propozuar miratimin e dhjetë vendimeve nga Parlamenti kroat për pjesëmarrjen e forcave të armatosura në operacione paqeruajtëse, misione dhe aktivitete të tjera jashtë vendit gjatë viteve 2027 dhe 2028, me mundësi rotacioni të personelit.
Deri në 200 ushtarë në Kosovë dhe 220 në Hungari
Ushtarët kroatë do të vazhdojnë pjesëmarrjen në grupet shumëkombëshe luftarake të NATO-s në Poloni, Lituani dhe Hungari.
Sipas propozimit të qeverisë, në Poloni, në kuadër të grupit luftarak të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, do të dërgohen deri në 170 ushtarë, së bashku me automjete luftarake të këmbësorisë.
Në Lituani, në kuadër të grupit të udhëhequr nga Gjermania, planifikohet dërgimi i deri në 120 pjesëtarëve, përfshirë një bateri obusësh dhe pajisje të tjera ushtarake.
Ndërsa në Hungari, në kuadër të grupit luftarak të udhëhequr nga ky vend, parashihet dërgimi i deri në 220 ushtarëve kroatë.
Ministria e Mbrojtjes theksoi se pjesëmarrja në këto aktivitete kontribuon në zhvillimin e aftësive ushtarake, rritjen e ndërveprueshmërisë me forcat e vendeve të tjera anëtare të NATO-s dhe forcimin e mbrojtjes kolektive.
KFOR-i në Kosovë: Deri në 200 ushtarë dhe dy helikopterë kroatë
Qeveria kroate ka propozuar vazhdimin e pjesëmarrjes në misionin paqeruajtës të KFOR-it në Kosovë, me dërgimin e deri në 200 pjesëtarëve të Forcave të Armatosura dhe deri në dy helikopterëve të Forcave Ajrore Kroate.
Sipas qeverisë, misioni i KFOR-it ka rëndësi të veçantë për Kroacinë, pasi zhvillohet në një rajon të afërt me të dhe çdo përkeqësim i situatës së sigurisë në Kosovë mund të ndikojë në stabilitetin e Evropës Juglindore, përfshirë edhe Kroacinë.
Kontingjenti kroat në Kosovë do të përqendrohet kryesisht në detyrat e kompanisë së këmbësorisë së motorizuar, e cila përbën njësinë më të madhe të kontingjentit.
Detyrat përfshijnë mbështetjen e organizatave vendore dhe ndërkombëtare, ruajtjen e aftësive për dislokim të shpejtë në zonën e përgjegjësisë së Komandës Rajonale Perëndim, si dhe realizimin e patrullimeve të përbashkëta me pjesëtarët e tjerë të KFOR-it.
Ushtarët kroatë do të vazhdojnë gjithashtu sigurimin e Manastirit të Deçanit dhe të kampit ushtarak “Villaggio Italia”.
Detyrat e tjera përfshijnë transportin ajror, angazhimin e personelit në Shtabin e KFOR-it dhe në Komandën Rajonale Perëndim, si dhe pjesëmarrjen në ekipin këshillues të NATO-s pranë Ministrisë së Mbrojtjes së Kosovës dhe Forcës së Sigurisë së Kosovës.
Kroacia do të marrë pjesë edhe në operacionin Sea Guardian
Qeveria kroate ka propozuar dërgimin e deri në 35 pjesëtarëve të Forcave të Armatosura dhe një anijeje të Marinës Ushtarake Kroate në operacionin Sea Guardian të NATO-s në Detin Mesdhe.
Qëllimi i këtij operacioni është luftimi i terrorizmit, garantimi i lirisë së lundrimit dhe sigurimi i përdorimit paqësor të rrugëve detare dhe burimeve natyrore.
Sipas autoriteteve kroate, siguria në Mesdhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në stabilitetin e Detit Adriatik dhe në ekonominë e sigurinë kombëtare të Kroacisë.
Gjithashtu, Kroacia planifikon të dërgojë deri në pesë pjesëtarë në Grupin e Dytë të Përhershëm të NATO-s për Kundërmasa ndaj Minave Detare.
Këto forca detare janë të specializuara për operacionet e zbulimit dhe neutralizimit të minave, kryesisht në Mesdhe dhe Detin e Zi.
Pjesëmarrja kroate realizohet përmes bashkëpunimit dypalësh me Italinë, ku pjesëtarët e ushtrisë kroate angazhohen dy herë në vit, për periudha deri në katër muaj, në anijet italiane për pastrimin e minave.
Leje për kalimin e kufirit nga forcat e NATO-s
Qeveria ka propozuar gjithashtu miratimin e një vendimi që do t’u mundësonte forcave të armatosura të vendeve anëtare të NATO-s kalimin e kufirit kroat.
Kjo do të përfshinte njësitë ushtarake të NATO-s që janë në gatishmëri për dislokim brenda dhjetë ditësh, në kuadër të strukturës së parandalimit dhe mbrojtjes së Aleancës.
Po ashtu, do të mundësohej kalimi i forcave kroate të angazhuara në kuadër të modelit të forcave të NATO-s drejt territoreve të vendeve të tjera anëtare.
Kroacia ka marrë përsipër detyrimet që burojnë nga anëtarësimi në NATO, përfshirë pjesëmarrjen në strukturat komanduese dhe operacionet ndërkombëtare të Aleancës.
Në këtë kuadër, propozohet që deri në 120 pjesëtarë të Forcave të Armatosura Kroate, të cilët shërbejnë në strukturat komanduese të NATO-s, të mund të angazhohen njëkohësisht në misione dhe aktivitete jashtë vendit, sipas nevojave operacionale.
Pjesëmarrja në operacionet e Bashkimit Evropian
Kroacia do të vazhdojë pjesëmarrjen edhe në operacionet ushtarake të Bashkimit Evropian.
Në kuadër të operacionit EUNAVFOR ASPIDES, i cili synon mbrojtjen e lirisë së lundrimit në lidhje me krizën në Detin e Kuq, planifikohet dërgimi i deri në pesë pjesëtarëve në Shtabin e Operacionit në Larisa të Greqisë.
Operacioni zhvillohet në përputhje me rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe ka për qëllim mbrojtjen e anijeve nga sulmet në det, duke respektuar të drejtën ndërkombëtare dhe parimet e domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit.
Zona e operacionit përfshin ngushticën Bab el-Mandeb, Ngushticën e Hormuzit, Detin e Kuq, Gjirin e Adenit, Detin Arabik, Gjirin e Omanit dhe Gjirin Persik, si dhe hapësirën ajrore mbi këto rajone.
Kroacia planifikon të dërgojë deri në pesë pjesëtarë edhe në operacionin EUNAVFOR ATALANTA, i cili synon forcimin e sigurisë detare në pjesën perëndimore të Oqeanit Indian dhe në Detin e Kuq.
Megjithatë, gjatë viteve 2027 dhe 2028, Kroacia nuk planifikon të dërgojë ekipe autonome për mbrojtjen e anijeve në këtë operacion, për shkak të ndryshimeve të shpeshta të kushteve të angazhimit nga Somalia.
Përmes këtij misioni, Kroacia kontribuon në luftën kundër piraterisë, mbështetjen e përpjekjeve humanitare të Programit Botëror të Ushqimit dhe forcimin e sigurisë detare në rajon.
Gjithashtu, deri në pesë pjesëtarë do të angazhohen në operacionin EUNAVFOR MED IRINI në Mesdhe.
Ky mision është krijuar për të mbështetur përpjekjet për vendosjen e paqes dhe stabilitetit në Libi, duke mbikëqyrur zbatimin e embargos së armëve përmes mjeteve ajrore, satelitore dhe detare.
Operacioni përfshin gjithashtu mbledhjen e informacioneve për aktivitetet e paligjshme dhe kërcënimet ndaj infrastrukturës kritike detare.
Leje për kalimin e kufirit edhe për forcat e BE-së
Qeveria kroate ka propozuar edhe lejimin e kalimit të kufirit për njësitë ushtarake të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, në kuadër të Kapacitetit të BE-së për Dislokim të Shpejtë.
Sekretari shtetëror Drago Matanović theksoi se Bashkimi Evropian duhet të forcojë aftësitë e tij për t’u përballur me kërcënimet dhe sfidat e sigurisë.
Ai shpjegoi se grupet luftarake të BE-së dhe Kapaciteti për Dislokim të Shpejtë përbëjnë mekanizma të rëndësishëm operacionalë për menaxhimin e krizave.
Kroacia ka deklaruar se do të kontribuojë me forca në Grupin Luftarak të Bashkimit Evropian për vitin 2027, nën udhëheqjen e Italisë.
Duke qenë se procedurat për miratimin e kalimit të kufijve në kohë paqeje mund të zgjasin, qeveria konsideron të nevojshme marrjen paraprake të vendimeve për të mundësuar reagim të shpejtë në rast kërcënimesh të papritura.
Kjo do t’u mundësonte forcave të vendeve anëtare të BE-së dhe ushtrisë kroate të reagojnë më shpejt ndaj situatave që kërcënojnë sigurinë dhe stabilitetin e Unionit, si dhe të marrin pjesë në stërvitje të përbashkëta ushtarake.
Propozimet e qeverisë kroate për angazhimet ushtarake gjatë viteve 2027 dhe 2028 duhet të miratohen nga Parlamenti i Kroacisë përpara se të hyjnë në fuqi.
