Krimineli i dënuar i luftës Ratko Mladić, i cili ishte komandant i përgjithshëm i Ushtrisë së Republikës Sërpska, vdiq sot në moshën 85-vjeçare në burgun e Hagës, raportuan mediat serbe.
Mladić vuante prej vitesh nga probleme shëndetësore. Gjatë javëve të fundit, familja e tij, autoritetet e Serbisë dhe ato të entitetit të Bosnjë-Hercegovinës, Republika Sërpska, këmbëngulën që ai të transferohej në Beograd për t’i kaluar atje ditët e fundit.
Ratko Mladić, me origjinë nga Kalinoviku, u dënua përfundimisht në qershor të vitit 2021 nga Gjykata Penale Ndërkombëtare në Hagë për gjenocidin në Srebrenicë, përndjekjen e popullsisë civile, shfarosje dhe vrasje, dëbime dhe akte çnjerëzore, terrorizimin dhe sulmet e paligjshme ndaj Sarajevës, si dhe marrjen peng të ushtarëve të OKB-së. Gjykata e shpalli fajtor për 10 nga 11 pikat e aktakuzës.
Për shkak të krimeve të kryera, ai u bë i njohur në opinionin botëror edhe si “Kasapi i Bosnjës”. Mladić konsiderohet drejtpërdrejt përgjegjës për vrasjen e më shumë se 8.000 burrave dhe djemve në Srebrenicë në vitin 1995.
Për krimet monstruoze dhe operacionet e urdhëruara prej tij kanë dëshmuar edhe kriminelë që vepronin nën komandën e Mladićit.
Pavarësisht provave të shumta materiale dhe dëshmive të tjera për mizoritë e kryera gjatë luftës së fundit, Mladić, fatkeqësisht, vazhdon të konsiderohet hero nga shumë njerëz në Serbi dhe në entitetin Republika Sërpska.
Pas përfundimit të luftës, Mladić u fsheh dhe iu shmang përgjegjësisë penale për 15 vjet. Ai u arrestua më 26 maj 2011 në Serbi, në fshatin Lazarevo pranë Zrenjaninit.
Ai u arrestua nga pjesëtarët e Agjencisë serbe të Sigurisë dhe Informacionit dhe të Shërbimit për Zbulimin e Krimeve të Luftës. Megjithatë, shumë njerëz besojnë se ai jetoi për vite me radhë në liri, sepse gëzonte mbrojtjen e individëve brenda institucioneve serbe.
Nga përfundimi i luftës deri në arrestimin e tij, informacionet për Mladićin shtuan dyshimet ndaj pretendimeve të autoriteteve serbe se nuk arrinin ta gjenin dhe ta arrestonin. Me kalimin e kohës u krijua përshtypja se ai mbrohej nga individë brenda institucioneve dhe, për këtë arsye, jetonte i lirë.
Këto dyshime u forcuan pas vrasjes së dy gardistëve të atëhershëm të Ushtrisë së Serbisë dhe Malit të Zi, Dragan Jakovljević dhe Dražen Milovanović, më 5 tetor 2004 në kazermën në lagjen Topçider të Beogradit.
Disa besojnë se vrasjet nuk janë zbardhur ende, sepse gardistët mund ta kishin parë Mladićin në atë vend. Sipas tyre, ky është një nga treguesit se ai mbrohej nga individë brenda institucioneve serbe.
Vrasjet zbehën ndjeshëm shpresat se rrëzimi i regjimit të Sllobodan Millosheviqit dhe ardhja në pushtet e një qeverie që paraqitej si demokratike do të sillnin arrestimin e shpejtë të Mladićit.
Arrestimi ndodhi vetëm pas shumë vitesh, ndonëse përbënte një nga kushtet kryesore për anëtarësimin e Serbisë në Bashkimin Evropian.
Duket se arrestimin nuk e përshpejtuan as shpërblimet financiare të ofruara për informacione të dobishme. Në tetor 2010, disa muaj para arrestimit, Qeveria e Serbisë ofroi 10 milionë euro për informacione që do të çonin në kapjen e tij.
Pamjet filmike të transmetuara në vitin 2009 në emisionin politik “60 minuta” të Televizionit Federal bindën shumë njerëz se Mladić gëzonte mbrojtjen e autoriteteve serbe.
Në pamje ai shihej duke qëndruar i qetë mes shumë njerëzve, duke kërcyer, kënduar dhe bërë fotografi. Pra, ndonëse ishte në arrati, ai jetonte si një njeri i lirë.
