Shërbimet evropiane të sigurisë po hetojnë nëse vala e alarmeve të rreme për bomba ka origjinën nga Rusia, shkruan Financial Times. Gjatë kësaj jave, dhjetëra avionë u detyruan të devijojnë nga itineraret e tyre ose të fluturojnë nën shoqërimin e avionëve luftarakë, ndërsa të premten kërcënimet u përhapën edhe në televizionet evropiane.
Sipas të dhënave të deritanishme të hetuesve, nuk ka prova që kërcënimet të jenë koordinuar nga ndonjë organizatë terroriste apo nga shtete si Rusia ose Irani. Megjithatë, hetimet vazhdojnë, ndërsa Moska ka mohuar çdo përfshirje.
Vala e kërcënimeve nisi të martën, kur u regjistruan shtatë alarme për bomba. Të enjten u raportuan kërcënime për të paktën 14 fluturime, ndërsa të premten për të paktën 18 fluturime të tjera drejt nëntë shteteve.
Të gjithë avionët u ulën pa probleme dhe në asnjërin prej tyre nuk u gjet material shpërthyes.
Avionët luftarakë serbë dhe hungarezë shoqëruan fluturimet civile
Një nga fluturimet e prekura ishte ai i kompanisë Wizz Air nga Brukseli drejt Sofjes.
Të premten, avioni u interceptua nga dy avionë luftarakë MiG-29 të Ushtrisë së Serbisë. Kalimi i barrierës së zërit nga avionët luftarakë shkaktoi shqetësim te banorët e rajonit të Shumadisë.
Po atë ditë, ministri hungarez i Mbrojtjes, Romulusz Ruszin-Szendi, njoftoi se avionët luftarakë hungarezë kishin shoqëruar tre avionë pasagjerësh brenda hapësirës ajrore të Hungarisë, gjatë një periudhe prej një ore.
Bëhej fjalë për fluturimet Bruksel–Sofje, Pragë–Qipro dhe Pragë–Rumani.
Ndërkohë, një avion i Wizz Air që udhëtonte nga Praga drejt Romës u devijua në Venecia, ku pasagjerët u evakuuan pas uljes.
Kërcënimet për bomba përfshijnë edhe televizionet evropiane
Të premten, kërcënimet u zgjeruan edhe ndaj mediave.
Selia e transmetuesit publik irlandez RTÉ në Dublin u evakuua, ndërsa transmetimi i drejtpërdrejtë u zëvendësua me program të regjistruar.
Kërcënime morën edhe televizioni britanik Sky News dhe televizioni bullgar NOVA.
Redaksitë në Irlandë dhe Bullgari morën mesazhe elektronike të nënshkruara me emrin “Mihail Andropov”, ku dërguesi merrte përgjegjësinë për të gjithë valën e kërcënimeve.
Agjencia Reuters nuk arriti të verifikonte se kush qëndron pas këtij emri.
Kryeministri irlandez Micheál Martin deklaroi se kërcënimet tregojnë se sa lehtë mund të shkaktohet kaos dhe të pengohet jeta normale.
Dublini do të presë javën e ardhshme takime të liderëve evropianë, ndërsa Martin paralajmëroi një operacion shumë serioz sigurie.
Dyshime për përfshirjen e një grupi ekstremist rus
Një pjesë e kërcënimeve të së enjtes ishin nënshkruar në emër të “luftëtarëve të Shtetit Mashkullor”, një lëvizje ruse e ekstremit të djathtë, e themeluar në vitin 2016 dhe e ndaluar në Rusi.
Themeluesi i saj, Vladislav Pozdnyakov, mohoi çdo përfshirje, duke pretenduar se grupi nuk ekziston më që nga viti 2021.
Një tjetër mesazh kërcënues, i dërguar autoriteteve të aviacionit në Romë, ishte nënshkruar nga një grup që e përshkruante veten si antifeminist.
Ministri spanjoll: “Mund të jetë një formë e luftës psikologjike”
Ministri i Jashtëm i Spanjës, José Manuel Albares, vlerësoi se pas këtyre incidenteve mund të qëndrojë një fushatë e organizuar.
“Nuk mund të jetë thjesht rastësi që në të gjithë Evropën po ndodhin kaq shumë incidente me një mënyrë veprimi krejtësisht të njëjtë. Supozimi më i arsyeshëm është se po përballemi me një përpjekje për agresion hibrid dhe një formë të luftës psikologjike”, deklaroi Albares.
Ekspertët e sigurisë vlerësojnë se kërcënimet mund të jenë një formë hakmarrjeje ndaj shteteve evropiane që furnizojnë Ukrainën me armë dhe ndihmë financiare.
Megjithatë, ata theksojnë se nuk përjashtohet mundësia që disa prej kërcënimeve të jenë kryer nga persona që imitojnë të njëjtën metodë.
Ndërkohë, pilotët kanë nisur të përshtaten me situatën e krijuar, duke përcaktuar paraprakisht aeroporte alternative për ulje dhe, në disa raste, duke marrë më shumë karburant se zakonisht.
Pavarësisht dyshimeve për një fushatë të koordinuar, deri më tani nuk është vërtetuar se Rusia apo ndonjë shtet tjetër qëndron pas këtyre kërcënimeve.
