Presidenti amerikan Donald Trump po refuzon të caktojë një takim me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, pasi ky i fundit kritikoi publikisht planet e Uashingtonit për shitjen e avionëve të avancuar luftarakë F-35 Turqisë. Kjo ka thelluar edhe më tej përçarjen diplomatike mes dy palëve.
Ftohja diplomatike pasoi një intervistë televizive, në të cilën kryeministri izraelit dënoi hapur eksportin e propozuar të armëve amerikane.
Ky reagim shkaktoi menjëherë pakënaqësi brenda administratës amerikane. Sipas portalit Axios, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se presidenti amerikan ishte “i tërbuar” nga komentet e Netanyahut.
Një burim tjetër nga administrata bëri të ditur se Trump beson fuqishëm se “Bibi, pra Netanyahu, nuk ka aspak të drejtë” të ndërhyjë në strategjinë amerikane të mbrojtjes.
Dështimi i takimit në Zyrën Ovale
Përplasja lidhur me avionët e avancuar luftarakë prishi edhe përpjekjet intensive të qeverisë izraelite për të organizuar një takim mes dy liderëve.
Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë u shprehën të habitur nga raportimet e fundit të mediave izraelite, sipas të cilave samiti në Uashington, i planifikuar për të hënën, ishte tashmë i konfirmuar.
Dy zyrtarë amerikanë konfirmuan se takimi në Zyrën Ovale nuk ishte miratuar kurrë dhe as nuk ishte vendosur në agjendën e presidentit.
“Përshtypja jonë ishte se Bibi po përpiqej ta impononte me forcë takimin”, tha njëri prej zyrtarëve.
Pavarësisht mungesës së një ftese, zyra e Netanyahut kishte udhëzuar tashmë Forcat Ajrore izraelite të përgatisnin avionin qeveritar, ndërsa në kryeqytetin amerikan ishte dërguar edhe një ekip protokolli dhe sigurie.
Delegacioni izraelit në fund e anuloi udhëtimin të enjten. Bashkëpunëtorët e Netanyahut dhanë si arsye zyrtare shtyrjen e ceremonisë përkujtimore për ish-senatorin Lindsey Graham, megjithëse zyrtarët e administratës thanë se Netanyahu kishte kërkuar pa sukses një takim me presidentin për më shumë se dy javë.
Tensionet u përshkallëzuan pak para udhëtimit të Trumpit në Ankara për samitin e NATO-s në fillim të korrikut.
Gjatë vizitës në Turqi, inteligjenca izraelite pretendoi se një zyrtar iranian po planifikonte atentat ndaj presidentit amerikan. Ky paralajmërim bëri që Shërbimi Sekret amerikan të ndryshonte protokollet e udhëtimit dhe të përdorte një model më të vjetër të avionit Air Force One.
Megjithatë, zyrtarët amerikanë i hodhën poshtë shpejt këto të dhëna, të cilat vinin vetëm nga një burim, duke i cilësuar si “tejet spekulative” dhe jo si një komplot konkret.
Shërbimet turke të sigurisë kryen një hetim të pavarur dhe arritën në përfundimin se në Ankara nuk ekzistonte ndonjë kërcënim specifik.
Rënia e mbështetjes në Uashington
Takimi i anuluar nxjerr në pah pozitën gjithnjë e më të dobët politike të Netanyahut në Uashington, pesë muaj pas fillimit të fushatës së përbashkët ushtarake kundër Iranit.
Zyrtarë të lartë të administratës amerikane po bëhen gjithnjë e më kritikë ndaj udhëheqjes izraelite.
Nënpresidenti JD Vance kohët e fundit akuzoi anëtarë të kabinetit të Netanyahut se po përpiqeshin aktivisht ta sabotonin politikën amerikane ndaj Iranit, me qëllim zgjatjen e konfliktit.
Disa zyrtarë amerikanë e kanë kritikuar gjithashtu kryeministrin izraelit për dhënien e parashikimeve të pasakta operative lidhur me luftën.
Në të njëjtën kohë, mbështetja në Kongres po dobësohet me shpejtësi. Më shumë se 100 demokratë në Dhomën e Përfaqësuesve votuan të mërkurën për zvogëlimin me tre miliardë dollarë të ndihmës ushtarake për Izraelin.
Një figurë e njohur politike e përshkroi këtë votim si një mënyrë të drejtpërdrejtë që ligjvënësit të shprehnin kundërshtimin ndaj qeverisë aktuale izraelite.
Disa zyrtarë izraelitë sugjerojnë se kryeministri mund të ketë vendosur të qëndrojë në vend edhe për shkak të ndryshimeve në situatën e sigurisë në rajon.
Sipas tyre, Uashingtoni mund të jetë duke u përgatitur për përshkallëzimin e sulmeve ndaj Iranit, ndërsa Netanyahu dëshiron të jetë i pranishëm në rast të ndonjë veprimi të mundshëm hakmarrës.
