Komandantë të lartë ushtarakë amerikanë anashkaluan me vetëdije paralajmërimet e sigurisë në bazat kryesore të të dhënave të inteligjencës, gjë që çoi drejtpërdrejt në sulmin e tmerrshëm ndaj një shkolle për vajza në Iran, raporton CNN, duke u mbështetur në burime të afërta me çështjen.
Kujtojmë se në këtë incident tragjik humbën jetën pothuajse 200 persona, përfshirë 168 fëmijë.
Sipas deklaratave të tre burimeve të njohura me procesin e vendimmarrjes ushtarake, të dhënat e inteligjencës për objektivat e mundshme në Iran ishin tepër të vjetruara. Thuhet se mesazhet në sistem kërkonin qartë kontrolle shtesë nga oficerët e lartë përpara miratimit të sulmit, por këto procedura u shpërfillën plotësisht për shkak të nxitimit për të siguruar objektiva që në fillim të luftës.
Sulmi ndaj shkollës për vajza në qytetin iranian Minab, i cili ndodhi më 28 shkurt, u krye ndërsa ushtria amerikane po godiste një objekt fqinj të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC).
Megjithëse pamjet satelitore të vitit 2013 tregonin se shkolla dhe baza ushtarake ishin pjesë e të njëjtit kompleks, të dhënat më të reja nga viti 2016 dhe fundi i vitit 2025 dëshmonin qartë se shkolla ishte ndarë me një rrethojë dhe se në oborrin e saj ndodheshin civilë dhe fëmijë.
CNN raporton se këto informacione nuk arritën kurrë te komandantët që miratuan sulmin. Për shkak të afateve të përshpejtuara të luftës dhe presionit të administratës së presidentit Donald Trump, analistët nuk arritën t’i përditësonin të dhënat në bazat e Pentagonit.
Theksohet se vëmendja ishte përqendruar vetëm te “objektivat e lëvizshme” me prioritet të lartë, ndërsa lokacionet fikse, si shkolla, kishin mbetur të pakontrolluara. Për këto lokacione ishin përdorur të dhëna të inteligjencës më të vjetra se dhjetë vjet.
Përveç dështimeve teknike dhe sistemore, CNN thekson edhe një faktor tjetër vendimtar që kontribuoi në këtë tragjedi: zvogëlimin drastik të ekipeve për mbrojtjen e civilëve.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, përpara konfliktit me Iranin, kishte larguar nga puna më shumë se 90 për qind të personelit të Programit për Zbutjen dhe Reagimin ndaj Dëmeve Civile (CHMR).
Vendimi i tij për t’u mundësuar komandantëve në terren të vepronin më shpejt dhe pa kufizime, i udhëhequr nga parulla e “vdekshmërisë maksimale”, bëri që ekipet sulmuese të mbeteshin pa ekspertët kryesorë për vlerësimin e rrezikut ndaj civilëve. Si pasojë, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) mbeti vetëm me një ekspert të punësuar me orar të plotë për dëmet ndaj civilëve.
“E di se ekipi në CENTCOM u përpoq ta bënte punën më të mirë të mundshme, por thjesht nuk kishte personel dhe burime të mjaftueshme për shkak të Hegsethit”, konfirmoi për CNN-in njëri prej burimeve.
Hetimi zbuloi gjithashtu një mungesë katastrofike komunikimi ndërmjet sistemeve të vjetra dhe atyre të reja teknologjike të ushtrisë amerikane.
Theksohet se, megjithëse njëri prej analistëve kishte vërejtur në një mjet tjetër digjital ndryshimet në lokacionin e shkollës, ai mjet nuk ishte i lidhur me bazën zyrtare të të dhënave, MIDB. Për këtë arsye, paralajmërimi vendimtar nuk arriti kurrë në nivelet më të larta të komandës.
Kujtojmë se Pentagoni ende nuk e ka publikuar hetimin e tij lidhur me këtë incident dhe se procesi hetimor vazhdon.
