Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi se negociatat me Iranin kanë përfunduar me një marrëveshje, duke bërë të ditur se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet për trafikun ndërkombëtar detar dhe se bllokada detare e vendosur nga SHBA-ja do të hiqet.
Kontaktet diplomatike për t’i dhënë fund konfliktit që prej muajsh ka ndikuar në ekonominë rajonale dhe globale kanë hyrë në një fazë vendimtare.
Trump, përmes një postimi në rrjetet sociale, deklaroi se marrëveshja e paqes mes dy vendeve është përfunduar.
Ai njoftoi se, në kuadër të marrëveshjes, Ngushtica e Hormuzit do të hapet sërish dhe se bllokada detare e SHBA-së do të hiqet menjëherë.
Pas këtij njoftimi, vëmendja është përqendruar te ceremonia zyrtare e nënshkrimit, e cila pritet të mbahet më 19 qershor në Zvicër.
Trump: “Le të rrjedhë nafta”
Në deklaratën e tij, Trump tha:
“Urime të gjithëve. Miratoj hapjen e Ngushticës së Hormuzit pa asnjë kufizim dhe heqjen e menjëhershme të bllokadës detare të zbatuar nga Marina Amerikane. Anije të botës, ndizni motorët. Le të rrjedhë nafta.”
Në një deklaratë të dytë, ai theksoi se marrëveshja jo vetëm që do t’i japë fund tensioneve mes Uashingtonit dhe Teheranit, por do të krijojë edhe bazat për stabilitet rajonal.
“Kjo marrëveshje e shkëlqyer do të sjellë paqe dhe siguri në të gjithë rajonin. Shumë presidentë janë përpjekur të bëjnë paqe me Iranin, por nuk ia dolën. Për herë të parë, liderët e rajonit kanë gjetur një partner që mund të sigurojë paqe të vërtetë”, tha Trump.
Ngushtica e Hormuzit do të hapet më 19 qershor
Sipas Trumpit, pas nënshkrimit të marrëveshjes do të fillojnë operacionet për pastrimin e minave në Ngushticën e Hormuzit.
Pas përfundimit të këtij procesi, një nga rrugët më të rëndësishme të tregtisë energjetike në botë do të rihapet për transportin ndërkombëtar detar.
“Pas nënshkrimit të marrëveshjes të premten, do të nisë pastrimi i minave dhe rrjedha e naftës do të rifillojë si për rajonin ashtu edhe për botën”, deklaroi ai.
Irani: Teksti i marrëveshjes është përfunduar
Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, konfirmoi se është arritur marrëveshja me SHBA-në.
Sipas mediave iraniane, ai tha se teksti i memorandumit të mirëkuptimit është finalizuar dhe se ceremonia zyrtare e nënshkrimit do të mbahet më 19 qershor në Zvicër.
Gharibabadi shtoi se në fazën e parë do të verifikohen angazhimet e SHBA-së për përfundimin e luftës, heqjen e bllokadës dhe përmbushjen e disa detyrimeve financiare.
Ai bëri të ditur se gjatë periudhës 60-ditore pas nënshkrimit do të diskutohen çështje si e ardhmja e sanksioneve, programi bërthamor, mekanizmat e bashkëpunimit ekonomik dhe siguria rajonale.
Edhe Libani përfshihet në marrëveshje
Sipas zyrtarit iranian, marrëveshja nuk kufizohet vetëm në marrëdhëniet SHBA-Iran, por mund të ndikojë edhe në zona të tjera konflikti në rajon.
Ai tha se do të ndërmerren hapa për t’i dhënë fund aktiviteteve ushtarake në disa fronte, përfshirë Libanin.
Gjithashtu, ai theksoi se në tekstin e marrëveshjes janë përfshirë kërkesat kryesore të Teheranit dhe se dokumenti do të publikohet para ceremonisë së nënshkrimit.
Pakistani konfirmon marrëveshjen
Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, gjithashtu njoftoi se bisedimet mes SHBA-së dhe Iranit kanë përfunduar me sukses.
“Pas negociatave intensive, me kënaqësi njoftojmë se është arritur një marrëveshje paqeje mes SHBA-së dhe Iranit. Të dyja palët kanë shpallur përfundimin e menjëhershëm dhe të përhershëm të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”, deklaroi Sharif.
Ai falënderoi Katarin, Arabinë Saudite dhe Turqinë për kontributin e tyre në proces.
Fidan: Një hap i rëndësishëm drejt paqes së qëndrueshme
Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, përshëndeti marrëveshjen.
“E mirëpresim marrëveshjen e arritur për t’i dhënë fund luftës mes SHBA-së dhe Iranit. Ky është një hap i rëndësishëm drejt vendosjes së paqes dhe stabilitetit të qëndrueshëm në rajon”, tha ai.
Fidan u bëri thirrje të gjitha palëve të veprojnë me përgjegjësi dhe maturi ndaj çdo përpjekjeje për sabotimin e procesit.
Ai theksoi se Turqia, nën udhëheqjen e Presidentit Recep Tayyip Erdoğan, e ka mbështetur procesin që nga fillimi dhe do të vazhdojë të kontribuojë për paqen rajonale.
Erdoğan: Një zhvillim i rëndësishëm për paqen
Presidenti Erdoğan deklaroi se e mirëpret marrëveshjen e arritur mes SHBA-së dhe Iranit.
“E konsiderojmë këtë marrëveshje si një zhvillim të rëndësishëm për vendosjen e paqes dhe qetësisë në rajonin tonë dhe e mirëpresim me kënaqësi”, tha ai.
Erdoğan u bëri thirrje palëve të shmangin deklaratat dhe veprimet që mund të rrisin tensionet deri në nënshkrimin zyrtar të marrëveshjes, duke paralajmëruar edhe kundër provokimeve të mundshme.
Ai shtoi se Turqia do të vazhdojë të mbështesë paqen dhe stabilitetin rajonal, duke falënderuar SHBA-në, Iranin, Pakistanin, Katarin dhe Arabinë Saudite për kontributin e tyre.
Sytë drejt ceremonisë në Zvicër
Marrëveshja e konfirmuar nga Uashingtoni dhe Teherani pritet të nënshkruhet më 19 qershor në Zvicër.
Nëse hyn në fuqi, rihapja e Ngushticës së Hormuzit konsiderohet një pikë kthese për uljen e pasigurive në tregjet energjetike dhe për zbutjen e tensioneve në rajon.
