Vendndodhja strategjike dhe zgjerimi i industrisë mbrojtëse e bëjnë Ankaranë gjithnjë e më të rëndësishme për aleancën, thotë zyrtari holandez.
Shefi i Mbrojtjes i Holandës, gjenerali Onno Eichelsheim, tha se roli i Turqisë brenda NATO-s do të rritet ndërsa SHBA-ja po redukton disa nga kapacitetet e saj ushtarake, duke shtuar se është impresionuar nga industria e mbrojtjes turke dhe sheh potencial të fortë për bashkëpunim dypalësh.
Eichelsheim i bëri këto deklarata në një intervistë për Anadolu gjatë vizitës në Ankara para Samitit të NATO-s, i cili do të mbahet më 7 dhe 8 korrik.
Ai tha se samiti i Ankarasë do të shënojë disa pika të rëndësishme kthese, duke theksuar se prioriteti kryesor i aleancës duhet të jetë zbatimi i angazhimit për shpenzime mbrojtëse prej 3,5 për qind të PBB-së, të rënë dakord në Samitin e Hagës.
“Rezultati më i rëndësishëm i këtij samiti duhet të jetë zbatimi i angazhimit prej 3,5 për qind që kemi bërë në Hagë. Ky samit duhet të ofrojë më shumë detaje dhe qartësi mbi hapat e ardhshëm”, tha ai.
Eichelsheim tha se Holanda mund të shërbejë si shembull në këtë drejtim.
“Ne përgatitëm një Libër të Bardhë dhe treguam gatishmërinë tonë për të arritur objektivin e NATO-s prej 5 për qind të shpenzimeve të mbrojtjes”, tha ai.
Ai shtoi se vendet evropiane duhet të fillojnë të marrin më shumë përgjegjësi brenda NATO-s për të kompensuar kapacitetet që po tërhiqen nga SHBA-ja.
“Mendoj se kjo është një tjetër pikë kthese e rëndësishme. Nga kjo perspektivë, që evropianët të fillojnë vërtet të marrin më shumë përgjegjësi brenda aleancës mund të konsiderohet një moment historik”, tha ai.
Duke shpjeguar pritshmëritë e tij për samitin, Eichelsheim tha se NATO duhet së pari të tregojë unitetin dhe vendosmërinë e saj.
“Mendoj se samiti duhet së pari të tregojë vendosmërinë tonë si aleancë dhe që ne jemi ende bashkë dhe lidhjet tona mbeten të forta. Ky duhet të jetë një nga mesazhet kryesore që dërgojmë”, tha ai.
“Së dyti, duhet të tregojmë se objektivi 3,5 për qind i rënë dakord vitin e kaluar po zbatohet nga anëtarët e aleancës. Së treti, një rezultat pozitiv do të ishte përcaktimi i një rruge drejt paqes në luftën Rusi–Ukrainë dhe një rruge drejt zgjidhjes së konfliktit Iran–Izrael–SHBA, sepse të dyja çështjet janë jashtëzakonisht të rëndësishme për stabilitetin”, shtoi ai.
Duke komentuar vendimin e SHBA-së për të ulur kontributin e saj ushtarak në Evropë, Eichelsheim tha se NATO do të vazhdojë të ketë nevojë për SHBA-në, ndërsa Evropa duhet të marrë më shumë përgjegjësi.
“Ne kemi nevojë për SHBA-në brenda aleancës. Gjithashtu nuk mendoj se do të ishte e drejtë që evropianët të përpiqeshin t’i bënin të gjitha vetë. Por ne duhet të marrim më shumë përgjegjësi”, tha ai.
“Evropa ka kapacitetin për të plotësuar boshllëqet që krijohen nga aftësitë që SHBA-ja po tërheq aktualisht. Me kalimin e kohës, vendet evropiane duhet të shkojnë edhe më tej, dhe për këtë na duhet industria jonë e mbrojtjes. Ne shohim se Turqia ka një industri që mund t’i përmbushë këto nevoja. Industria evropiane e mbrojtjes ende ka disa hapa për të bërë për ta arritur atë nivel”, shtoi ai.
Eichelsheim tha se vendet evropiane do të jenë në gjendje t’i përmbushin objektivat e reja, por pranoi se kjo do të marrë kohë.
– NATO 3.0
Duke folur për vizionin e ri të NATO-s që pritet të formësohet në samitin e Ankarasë, Eichelsheim tha se aleanca ka nevojë për shoqëri dhe industri të mbrojtjes rezistente që mund të reagojnë shpejt në kohë lufte.
“Për mua NATO 3.0 do të thotë disa gjëra. Së pari, na duhen shoqëri rezistente dhe industri mbrojtjeje rezistente që na lejojnë të veprojmë shpejt sapo të fillojë lufta. Ne duhet të ofrojmë parandalim, por për të qenë të besueshëm na duhet edhe një industri dhe një shoqëri që e mbështet atë”, tha ai.
Ai shtoi se NATO duhet gjithashtu të zbatojë angazhimin për 3,5 për qind dhe të investojë jo vetëm në sisteme të shtrenjta e të avancuara, por edhe në kapacitete me kosto të ulët.
“Për mua NATO 3.0 do të thotë shoqëri rezistente, industri rezistente dhe investime jo vetëm në sisteme shumë të shtrenjta, por edhe në dronë të lehtë me kosto të ulët dhe sisteme interceptorësh me kosto të ulët”, tha ai.
Duke theksuar rolin e Turqisë, Eichelsheim tha se vendi ka luajtur gjithmonë një rol të rëndësishëm brenda NATO-s për shkak të pozicionit të tij strategjik.
“Mendoj se Turqia luan një rol shumë të rëndësishëm. Ajo ka luajtur gjithmonë rol shumë të rëndësishëm brenda aleancës. Për shkak të pozicionit të saj gjeografik, ajo është rojtarja e krahut juglindor të NATO-s. Edhe pse këtë e bën së bashku me disa partnerë, Turqia është vendi më i rëndësishëm në këtë rajon”, tha ai.
“Turqia ka forcat e dyta më të mëdha të armatosura të NATO-s. Ndërsa SHBA-ja po tërheq disa kapacitete, ne do të kemi nevojë edhe për Turqinë për të mbushur ato boshllëqe. Prandaj roli i Turqisë brenda NATO-s do të bëhet edhe më i madh. Kam parë gjithashtu se Turqia është shumë e gatshme ta marrë këtë rol jo vetëm në rajonin e saj, por edhe në pjesë të tjera të NATO-s. Turqia ka luajtur rol shumë të rëndësishëm deri tani dhe ai rol do të bëhet edhe më i rëndësishëm në të ardhmen”, shtoi ai.
Eichelsheim tha se takimet e tij në Ankara ishin produktive dhe u fokusuan në rritjen e stërvitjeve të përbashkëta me Turqinë, zgjerimin e shkëmbimit të përvojave nga Ukraina, përgatitjen e të dy ushtrive për luftërat e ardhshme, përdorimin më të madh të akademive të mbrojtjes dhe përmirësimin e ndërveprimit.
Ai gjithashtu theksoi bashkëpunimin në industrinë e mbrojtjes.
“Kalova një ditë në Turqi duke vizituar kompani turke të mbrojtjes dhe u impresionova vërtet nga niveli i kapaciteteve që ata demonstruan. Besoj se ka mundësi të mëdha për bashkëpunim edhe në këtë fushë”, tha ai.
