Refik Kahraman
Gjeografia e Ballkanit ka qenë historikisht epiqendra e ekuilibrave globale të fuqisë dhe lëvizjeve strategjike. Kosova, një nga gurët kyç të kësaj hapësire, sot përballet jo vetëm me sfidat e stabilitetit rajonal, por edhe me një kërcënim të fshehtë brenda saj: strukturimin e FETO-s (Organizata Terroriste Fetullahiste). Paralajmërimet shumëvjeçare të Turqisë dhe procesi i ri i nisur pas vdekjes së kreut të organizatës, Fetullah Gülen, përbëjnë për Kosovën një “moment vendimtar”.
Vdekja e Fetullah Gülenit më 20 tetor 2024 në Amerikë ka nxitur shpërbërjen hierarkike dhe luftërat për pushtet brenda organizatës, duke e filluar zyrtarisht procesin e fragmentimit të saj. Tashmë nuk ekziston më një “lider i vetëm i vetëshpallur”, por një strukturë e copëzuar e zhytur në konflikte interesi dhe përfitimi. Kjo situatë i ka bërë më të brishta se kurrë strukturat e organizatës jashtë vendit, të cilat veprojnë nën petkun e institucioneve arsimore.
Përveç kësaj, klima politike globale po zhvillohet kundër FETO-s. Rikthimi i Donald Trump në pushtet në SHBA paralajmëron ndryshime rrënjësore në agjendën e politikës së jashtme të Uashingtonit. Një administratë që vepron me vizionin “Amerika e Para” nuk do ta konsiderojë më racional përballjen me një aleat strategjik si Turqia për hir të një strukture të konsumuar si FETO. Edhe presidentët e ardhshëm, qofshin demokratë apo republikanë, pritet të marrin në konsideratë ndjeshmëritë e Turqisë.
Në të njëjtën kohë, lufta Rusi-Ukrainë dhe konfliktet në Lindjen e Mesme e kanë forcuar edhe më shumë rëndësinë e Turqisë për NATO-n dhe sigurinë rajonale. Për botën perëndimore, siguria dhe ndjeshmëritë e Turqisë kanë marrë një rëndësi shumë më jetike sesa aktivitetet arsimore të një organizate terroriste.
Kërcënimi i Maskuar si Arsim: Një Bombë me Sahat për Kosovën
Shkollat e lidhura me FETO-n në Kosovë, të cilat Turqia i ka shpallur si “strukturë arsimore të organizatës terroriste”, nuk përbëjnë kërcënim vetëm për Turqinë, por edhe për vetë shtetet ku veprojnë. Brezat që edukohen në këto institucione synohen të rekrutohen për t’u infiltruar në institucionet shtetërore dhe për të vepruar në përputhje me interesat e organizatës. Tentativa për grusht shteti që FETO-ja u përpoq të realizonte në Turqi u udhëhoq pikërisht nga kuadro të rritur në këto shkolla dhe të infiltruar në strukturat shtetërore. Për Kosovën, rreziku që burokratët, gjyqtarët dhe ushtarakët e së ardhmes të formohen nga një strukturë e tillë paraqet një kërcënim serioz për shtetin e ri të Kosovës.
Durimi i Turqisë dhe Parashikimi Strategjik
Durimi dhjetëvjeçar që Turqia tregoi në politikën e saj ndaj Sirisë sot po jep fryte përmes pengimit të korridorit terrorist dhe vendosjes së stabilitetit në rajon. Me të njëjtin durim, por edhe me vendosmëri, Turqia po paralajmëron vendet mike dhe vëllazërore në Ballkan për rrezikun e këtyre strukturave.
Historia e thellë e marrëdhënieve ndërmjet Turqisë dhe Kosovës, si dhe potenciali i madh i bashkëpunimit në të ardhmen, nuk duhet të errësohen nga struktura të tilla. Mbyllja e këtyre shkollave nga autoritetet e Kosovës ose transferimi i tyre tek institucione zyrtare dhe të besueshme si Fondacioni Maarif, do të ishte rruga e vetme për forcimin e partneritetit strategjik ndërmjet dy vendeve.
Turqia është një nga shtetet që ka mbështetur më fuqishëm njohjen ndërkombëtare të Kosovës dhe njëkohësisht ndër vendet që i ka ofruar asaj mbështetjen më të madhe në aspektin e sigurisë dhe ekonomisë. Në rast të një konflikti të mundshëm në Ballkan që mund të prekë edhe Kosovën, vendi i parë që do të qëndronte pranë Kosovës do të ishte sërish Turqia. Megjithatë, mbetet ende e paqartë nëse autoritetet e Kosovës e kanë lexuar drejt ndryshimin e rendit të ri botëror.
Ndërsa bota po hyn në një rend të ri, çlirimi i Kosovës nga kjo strukturë e fshehtë nuk është më çështje zgjedhjeje, por domosdoshmëri. Shkollat e FETO-s mbartin potencialin për t’u shndërruar në një “kërcënim të brendshëm” që në të ardhmen mund të cenojë pavarësinë dhe paqen shoqërore të Kosovës.
Për udhëheqjen e Kosovës, koha për të vepruar është tani — para se të jetë tepër vonë. Duke dëgjuar përvojat dhe paralajmërimet e Turqisë, duhet pastruar kjo “qelizë kancerogjene”. Çdo ditë vonesë i jep kësaj strukture më shumë mundësi të depërtojë në damarët e shtetit, duke e rënduar çmimin që mund të paguhet në të ardhmen.
Vërejtje: Qëndrimet e autorëve nga kjo rubrikë, nuk domethënë që përfaqësojnë në mënyrë automatike edhe qëndrimet e redaksisë. Megjithatë, njohja e këtyre qëndrimeve është në interes të lexuesve, prandaj edhe publikimi i tyre. Për rrjedhojë autorët mbajnë përgjegjësi të plotë për sa u përket qëndrimeve rreth çështjeve të shtjelluara në fjalë.
