Një koalicion i vendeve të pasura anëtare të Bashkimit Evropian po kërkon që buxheti i ardhshëm afatgjatë të reduktohet ndjeshëm, ndërsa diplomatët dhe zyrtarët po përpiqen të arrijnë një marrëveshje deri në fund të vitit.
Sipas Politico, liderët e Gjermanisë, Holandës, Austrisë, Danimarkës, Suedisë dhe Finlandës kërkojnë që drafti i ardhshëm i buxhetit të shkurtohet me disa qindra miliarda euro, kur ai të prezantohet nga Irlanda, e cila aktualisht mban presidencën gjashtëmujore me rotacion të Këshillit të BE-së.
Korniza e ardhshme financiare shumëvjeçare shtatëvjeçare, e cila pritet të hyjë në fuqi në vitin 2028, përcakton shpenzimet për gjithçka, nga subvencionet bujqësore dhe programet e mbrojtjes deri te investimet në infrastrukturë dhe fondet për rajonet më të varfra. Komisioni Evropian ka propozuar një buxhet prej gati dy trilionë eurosh.
Megjithatë, shumë vende që kontribuojnë në buxhetin e BE-së më shumë sesa përfitojnë prej tij kërkojnë t’i zvogëlojnë shpenzimet e tyre. Vendet e tjera, përfshirë ato që do të përfitonin më shumë nga këto fonde, kërkojnë rritjen e shpenzimeve.
“Gjashtë vendet tona financojnë pothuajse 40 për qind të të gjitha kontributeve të shteteve anëtare. Megjithëse kontribuuesit neto janë në pakicë, ata mbajnë rreth tri të katërtat e barrës së përgjithshme financiare”, thuhet në një letër të përbashkët.
Sipas tyre, rritja nominale e madhësisë së buxhetit me 60 për qind krahasuar me buxhetin aktual thjesht nuk është realiste.
Për të zvogëluar presionin financiar mbi qeveritë kombëtare, Komisioni dëshiron të fitojë kompetenca të reja për mbledhjen e drejtpërdrejtë të të ardhurave përmes taksave në nivel të gjithë bllokut. Ndër opsionet që po shqyrtohen janë taksat mbi cigaret elektronike, pajisjet “vape” dhe transaksionet me kriptovaluta.
Megjithatë, kjo nuk i ka bindur vendet që kërkojnë disiplinë më të madhe buxhetore.
“Buxheti i BE-së në fund paguhet nga qytetarët evropianë. Kjo mbetet e vërtetë pavarësisht se çfarë mekanizmi financimi apo burimesh të veta të të ardhurave krijojmë”, paralajmërohet në letër.
Presidenca irlandeze pritet që gjatë ditëve të ardhshme të prezantojë një “negobox” të ri, përkatësisht një përpunim të detajuar të buxhetit të propozuar me shuma të reja.
Më pas, liderët do të diskutojnë për përmbajtjen e tij gjatë samitit dyditor në Bruksel më 15 tetor.
Negociatorët synojnë të arrijnë një marrëveshje deri në fund të vitit, në mënyrë që buxheti i ri të jetë gati kur të përfundojë ai aktual dhe për të shmangur ndikimin që zgjedhjet kombëtare në Francë, Poloni dhe vende të tjera mund të kenë mbi negociatat.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, është shprehur publikisht optimist për mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje.
Megjithatë, një dokument i brendshëm diplomatik gjerman, i publikuar nga Politico, paralajmëroi ministrat dhe zyrtarët se gjatë negociatave në fillim të këtij muaji nuk kishte fusha të dukshme ku mund të arrihej kompromis ndërmjet dy palëve.
Qëndrimet e konsoliduara të vendeve që kërkojnë kursime dhe atyre që kërkojnë shpenzime më të mëdha nuk sollën asnjë surprizë, thuhet në dokument, duke shtuar se Irlanda tani po u bën thirrje përfaqësuesve të fillojnë të bëjnë kompromise.
