Turqia ka dhënë një paralajmërim të fortë se çdo ndërhyrje e jashtme në Iranin fqinj do ta thellonte krizën, jo vetëm brenda vendit, por edhe në gjithë rajonin, duke theksuar se çështjet e brendshme iraniane duhet të zgjidhen vetëm përmes dialogut dhe dinamikës së brendshme shoqërore.
Pas një takimi të kryesuar nga presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan, zëvendëspresidenti dhe zëdhënësi i AK Partisë, Ömer Çelik, deklaroi të hënën se Ankaraja nuk dëshiron të shohë kaos në Iran, megjithëse pranon se në shoqërinë iraniane dhe në institucionet shtetërore ekzistojnë probleme.
“Ne kurrë nuk duam që të shfaqet çfarëdo lloj kaosi te fqinji ynë, Irani”, tha Çelik në një konferencë për media në selinë e partisë në Ankara.
Ai nënvizoi se, ashtu siç ka deklaruar edhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian, zgjidhja e problemeve në Iran duhet të dalë nga vullneti kombëtar dhe dinamika e brendshme e shoqërisë iraniane.
Paralajmërim kundër ndërhyrjes së jashtme
Çelik paralajmëroi veçanërisht për rreziqet e ndërhyrjes nga jashtë.
“Ndërhyrjet e huaja do të çonin në pasoja shumë më të rënda”, theksoi Çelik, duke shtuar se ndërhyrje të tilla – sidomos ato që mund të provokohen nga Izraeli – do të shkaktonin kriza më të mëdha dhe do të thellonin destabilitetin në të gjithë rajonin.
Duke theksuar se kjo çështje duhet të trajtohet me negociata, dialog dhe rritje të komunikimit, Çelik tha se deklaratat e fundit të zyrtarëve izraelitë kundër Iranit rrezikojnë të nxisin tensione edhe më të gjera rajonale.
“Kjo qasje agresive do të krijonte trazira më të mëdha në gjithë rajonin dhe duhet refuzuar kategorikisht”, tha zëdhënësi i AK Partisë.
Afrimi Ankara–Teheran
Situata u tensionua edhe më shumë pas deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump, i cili tha se Uashingtoni mund të përfshihet nëse ndaj protestuesve përdoret forcë. Kjo ka rritur shqetësimet për një përshkallëzim të mëtejmë të krizës.
Megjithëse Turqia dhe Irani historikisht kanë qenë shpesh në anë të kundërta në çështje rajonale – sidomos në konfliktet në Siri dhe në Kaukazin Jugor – agresioni izraelit në Gaza dhe sulmet ndaj objektivave iraniane kanë krijuar një platformë të re bashkëpunimi ndërmjet këtyre dy fuqive rajonale.
Lufta në Gaza shërbeu si katalizator për afrim. Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan u pozicionua si një nga kritikët më të zëshëm të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, me një retorikë që shpesh përputhej me qëndrimet e Teheranit. Të dy vendet ndajnë bindjen se politika agresive e qeverisë izraelite përbën kërcënimin më të madh për paqen në Lindjen e Mesme.
Gjatë muajve të fundit të përshkallëzimit, Turqia ka luajtur rol kyç në përpjekjet diplomatike për mbrojtjen e rajonit. Ankaraja ka dërguar vazhdimisht sasi të mëdha ndihme humanitare për Gazën, por njëkohësisht ka mbajtur edhe qëndrim politik në mbështetje të Iranit në arenën ndërkombëtare, duke e paralajmëruar Perëndimin të mos i lejojë Izraelit ta përfshijë Teheranin në një konflikt të hapur.
Po ashtu, turqit në fund të vitit të kaluar kanë bërë të ditur se kanë ndihmuar në mënyrë aktive Iranin edhe në aspektin e inteligjencës gjatë agresionit izraelit ndaj këtij vendi.
