Në muajt para se administrata e presidentit amerikan Donald Trump të kryente operacionin për arrestimin e presidentit venezuelian Nicolás Maduro, Central Intelligence Agency (CIA) iu drejtua një burimi të papritur për këshilla rreth pasardhësit të tij: ish-drejtorit ekzekutiv të gjigantit të naftës Chevron, Ali Moshiri.
Ish-drejtori i Chevronit e informoi agjencinë amerikane të inteligjencës se një përpjekje për të rrëzuar të gjithë regjimin e Madurës dhe për të vendosur opozitën demokratike, të udhëhequr nga María Corina Machado, do ta vendoste SHBA-në në një situatë të ngjashme me atë në Irak.
Sipas Moshirit, Machado nuk ka mbështetjen e shërbimeve shtetërore të sigurisë dhe as kontroll mbi infrastrukturën kryesore të naftës.
Këshilla e tij befasuese ishte: për momentin të mbahet një tjetër autokrate e majtë, zëvendësja shumëvjeçare e Madurës dhe menaxherja ekonomike, Delcy Rodríguez.
Siç shkruan The Wall Street Journal, kjo mundësi më pas iu paraqit Trumpit në një vlerësim sekret të CIA-s.
“Skenari irakian” në Venezuelë
Vetëm disa orë pasi komandot amerikane e nxorën Maduron nga kompleksi i tij i fortifikuar, Trump përsëriti të njëjtat qëndrime. Ai deklaroi se për Machadon do të ishte “shumë e vështirë” të merrte pushtetin, duke shtuar se “ajo nuk ka mbështetje dhe respekt brenda vendit”.
Roli i fshehtë i Moshirit në lojërat e spiunazhit në Uashington zbulon se si Trump pranoi qasjen e ftohtë të industrisë së energjisë në marrëdhëniet me regjimet autokratike.
Pikat kryesore të kësaj marrëveshjeje të prapaskenës përfshinin disa elemente:
-
Pavarësisht mbështetjes së mëparshme të SHBA-së, opozita u vlerësua si e paaftë për të ruajtur stabilitetin dhe prodhimin e naftës.
-
Mbajtja e Delcy Rodríguez, e cila tani është presidente e përkohshme, siguroi vazhdimësinë e funksionimit të aparatit shtetëror.
-
Vendimi i Chevronit për të qëndruar në Venezuelë gjatë dekadave të trazirave politike tani i jep kompanisë një avantazh strategjik.
Kompania planifikon të rrisë prodhimin e naftës venezueliane me 50% gjatë 18–24 muajve të ardhshëm.
Mohimi i Chevronit dhe CIA-s
Institucionet dhe kompanitë zyrtare u përpoqën të distancohen nga këto pretendime.
Chevron deklaroi se midis pranverës së vitit 2025 dhe rrëzimit të Madurës nuk kishte autorizuar askënd që në emër të saj të komunikonte me CIA-n për udhëheqjen e Venezuelës. Gjithashtu theksoi se nuk ka asnjë marrëdhënie biznesi me Ali Moshirin, i cili e la kompaninë në vitin 2017 dhe ndaloi shërbimet këshilluese në vitin 2024.
Zëdhënësja e CIA-s, Liz Lyons, i hodhi poshtë pretendimet e Wall Street Journal duke e quajtur historinë “fantastike” dhe të bazuar në “pretendime të rreme, të paverifikuara dhe anonime”.
Megjithatë, Moshiri në një intervistë pranoi hapur se me Uashingtonin kishte ndarë skepticizmin e tij ndaj opozitës venezueliane.
“Opozita venezueliane beson se duhet të ndërtojmë nga poshtë-lart dhe se duhet të heqim qafe gjithë këtë,” tha Moshiri.
“Ky është modeli i Afganistanit dhe Irakut.”
Njeriu i besuar i Hugo Chávezit
Ajo që e bën Moshirin një burim të veçantë informacioni është e kaluara e tij. Gjatë punës në Chevron ai arriti diçka që pak kapitalistë amerikanë e arrijnë: fitoi besimin e presidentit të ndjerë Hugo Chávez, i cili e quante “mik të dashur”.
Kur CIA humbi qasjen direkte në zhvillimet në Venezuelë pas mbylljes së ambasadës amerikane në vitin 2019, agjencia u mbështet tek ish-punonjësit e Chevronit.
Moshiri, me aksesin e tij të jashtëzakonshëm në rrethet më të larta të pushtetit në Caracas, u bë një kanal i përsosur informacioni.
Nafta si motivi kryesor
Administrata e Trumpit tani shijon hapur frytet e kësaj marrëveshjeje.
Që nga arrestimi i Madurës, Trump e ka përshkruar naftën si motivin kryesor të veprimit amerikan në Venezuelë dhe udhëheqësen e re Rodríguez e ka quajtur “të shkëlqyer”.
“Sapo kemi marrë nga miku dhe partneri ynë i ri, Venezuela, më shumë se 80 milionë fuçi naftë,” u mburr Trump së fundmi në një fjalim drejtuar kombit.
Ndërkohë, Ali Moshiri vazhdon të përfitojë nga vlerësimet e tij politike. Aktualisht ai këshillon drejtimin e ri të kompanisë shtetërore të naftës së Venezuelës PDVSA, ndërsa fondi i tij investues Amos po mbledh 3 miliardë dollarë për projekte të reja nafte në këtë shtet të Amerikës së Jugut.
