Më 11 shtator 2001 u krye sulmi terrorist ndaj kullave të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju-Jork. Ky akt përcaktoi dekadat pasuese të politikës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por edhe zhvillimet në mbarë botën.
Kanë kaluar dy dekada e gjysmë që kur pjesëtarët e organizatës terroriste Al-Kaida rrëmbyen katër aeroplanë, dy prej të cilëve u përplasën në kullat e Qendrës Botërore të Tregtisë, të njohura si “Kullat Binjake”.
Aeroplani i parë u përplas me kullën në orën 08:46 sipas kohës lokale. Ai ishte rrëmbyer nga Mohamed Atta, i cili konsiderohej udhëheqësi i operacionit.
Brenda pak minutash, të gjitha televizionet amerikane transmetonin të njëjtën pamje: kullën në flakë, ndërsa prezantuesit përpiqeshin të kuptonin se çfarë po ndodhte.
Dyshimet se bëhej fjalë për një aksident apo shpërthim brenda ndërtesës u zhdukën kur, para syve të miliona shikuesve në SHBA dhe në mbarë botën, aeroplani i dytë u përplas me kullën tjetër në orën 09:03. Aeroplani i dytë ishte rrëmbyer nga Marwan al-Shehhi.
Sulmi terrorist, megjithatë, nuk u kufizua vetëm në Nju-Jork.
Aeroplani i tretë, i rrëmbyer nga Hani Hanjour, u përplas me ndërtesën e Pentagonit në orën 09:37.
Aeroplani i katërt i rrëmbyer nga pjesëtarët e Al-Kaidës ishte nisur drejt Uashingtonit. Pasagjerët u përpoqën t’i kundërviheshin rrëmbyesit Ziad Jarrah, ndërsa aeroplani u rrëzua në një fushë në shtetin e Pensilvanisë.
Në sulme u vranë 2.996 persona, duke përfshirë edhe 19 rrëmbyesit e aeroplanëve.
Pasojat vazhduan të ndiheshin edhe shumë vite më vonë. Vlerësohet se mbi 5.000 persona kanë vdekur nga sëmundjet dhe pasojat e lidhura me sulmet, mes tyre shumë pjesëtarë të ekipeve të emergjencës që mbërritën të parët për t’u ardhur në ndihmë viktimave.
Vendi ku ndodheshin Kullat Binjake sot njihet si “Ground Zero”.
Sulmet e 11 shtatorit 2001 përcaktuan dekadat e ardhshme të jetës në SHBA dhe politikën e jashtme amerikane.
Në vitet që pasuan, masat e sigurisë në aeroporte u forcuan ndjeshëm, ndërsa shumë persona u arrestuan nën dyshimin se kishin ndihmuar në organizimin ose realizimin e sulmeve.
Zacarias Moussaoui dhe Mounir El Motassadeq u dënuan, ndërsa ende pritet gjykimi i Khalid Sheikh Mohammedit, Walid bin Attashit, Ramzi bin al-Shibhit, Ali Abd al-Aziz Aliut dhe Mustafa al-Hawsawit.
Ata mbahen në bazën e Guantánamos. Për shkak të ndërlikimeve të shumta, procesi i tyre juridik është zvarritur për më shumë se 20 vjet. Gjykimi pritet të fillojë në vitin 2028.
Gjatë dy viteve pas sulmeve, SHBA-ja nisi të ashtuquajturën “luftë globale kundër terrorizmit”, duke e arsyetuar atë si përgjigje ndaj ngjarjeve të 11 shtatorit.
Në kuadër të kësaj lufte, SHBA-ja kreu pushtime ose operacione ushtarake në Irak, Afganistan, Siri, Jemen, Pakistan dhe Libi.
Në këto luftëra janë vrarë më shumë se 900.000 persona, prej të cilëve rreth 387.000 civilë. Si pasojë e konflikteve, rreth 38 milionë njerëz janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre.
Luftërat që konsiderohen si pasojë e tërthortë e sulmeve të Nju-Jorkut vazhdojnë të ndikojnë në botë edhe sot, megjithëse ushtria amerikane është tërhequr nga Afganistani dhe, në masë të madhe, nga Iraku.
Një shembull i përmendur në këtë kontekst është edhe Irani, ndaj të cilit është ndërmarrë sulm duke u përdorur gjithashtu si argument lufta kundër terrorizmit.
Sulmet e 11 shtatorit përbëjnë një pikë kthese në historinë e Shteteve të Bashkuara. Pas asaj dite, Amerika dhe pjesa tjetër e botës nuk ishin më njësoj.
