Sulmi i Agjencisë Qendrore të Inteligjencës (CIA) ndaj një porti në Venezuelë në fillim të këtij muaji ishte operacioni i parë i njohur brenda këtij vendi që kur presidenti Donald Trump autorizoi agjencinë e spiunazhit të vepronte fshehurazi kundër trafikantëve të drogës dhe qeverisë së tij.
Megjithatë, ishte vetë Trump ai që vendosi që sulmi të mos mbetej sekret, shkruan Wall Street Journal.
Ai e përmendi për herë të parë në një emision radiofonik të transmetuar më 26 dhjetor, duke thënë se SHBA-të kishin shkatërruar një “objekt ose impiant të madh nga ku niseshin anijet”. Ditët e fundit ai zbuloi edhe më shumë detaje, përfshirë faktin se besohej se objektivi ishte një “zonë operacionale” ku ngarkoheshin varkat me drogë.
I pyetur nga gazetarët se cili institucion qeveritar ishte përgjegjës, Trump u përgjigj: “Nuk dua ta them.” Megjithatë, sipas disa zyrtarëve amerikanë, sulmi u krye nga CIA.
Meqenëse presidenti venezuelian Nicolás Maduro nuk bëri asnjë koment publik pas operacionit, Trump mund të ketë vendosur se zbulimi personal i tij do të dërgonte një mesazh të qartë. “Trump ka gjasa t’i përdorë operacionet sekrete për të ushtruar presion ndaj Madurës,” tha Ryan Berg, drejtor i Programit për Amerikën në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.
Senatori Chris Murphy, demokrat nga Connecticut dhe anëtar i Komisionit të Senatit për Marrëdhënie me Jashtë, e dënoi sulmin e raportuar në një postim në platformën X.
“Sulme ajrore ndaj objektivave tokësore. Paligjshmëria e luftës së çmendur të Trumpit në Venezuelë ka dalë jashtë kontrollit,” shkroi Murphy.
“Mos harroni, kjo nuk ka të bëjë fare me ndalimin e hyrjes së drogës në Amerikë. Venezuela prodhon kokainë të destinuar për Evropën.”
Gatishmëria e Trumpit për të zbuluar aktivitetet e CIA-s, pa e përmendur drejtpërdrejt agjencinë, dallon dukshëm nga praktika e shumicës së presidentëve të tjerë, të cilët për dekada me radhë rrallë kanë folur për sulme me dronë apo operacione të tjera sekrete. Përdorimi i CIA-s shpesh synon të shmangë debatin publik mbi metoda juridikisht të diskutueshme jashtë vendit.
Në vitin 2019, Trump publikoi në Twitter një imazh konfidencial të një objekti iranian të dëmtuar, të fotografuar nga një satelit spiun. Në vitin 2023, ai u akuzua për mbajtjen e dokumenteve sekrete që u gjetën në rezidencën e tij Mar-a-Lago pas mandatit të parë, edhe pse akuzat u hodhën më pas poshtë.
Në tetor, Trump tha se kishte dhënë leje për veprime sekrete në Venezuelë, duke deklaruar para gazetarëve se i kishte “autorizuar” ato sepse Karakasi “kishte zbrazur burgjet” dhe po dërgonte drogë në SHBA – pretendime që zyrtarët venezuelianë i kundërshtojnë.
Disa zyrtarë të CIA-s u shprehën të shqetësuar që Trump e bëri publik një operacion që zakonisht synohet të mbetet sekret ose të paktën të mos ketë lidhje të dukshme me qeverinë amerikane, sipas zyrtarëve aktualë dhe ish-zyrtarëve.
“Mes ish-zyrtarëve të inteligjencës pati pothuajse një tronditje universale që presidenti Trump vendosi të zbulojë diçka që pothuajse me siguri ishte një operacion sekret i komunitetit të inteligjencës,” tha Marc Polymeropoulos, ish-oficer i lartë operativ i CIA-s.
Sipas tij, një operacion i tillë zakonisht do të lejonte mohim publik (deniability), duke dërguar njëkohësisht mesazhin se goditje të reja mund të vinin kudo dhe në çdo kohë.
CIA refuzoi të komentojë. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesave për koment lidhur me deklaratat e Trumpit. Nuk u arrit të përcaktohej nëse nga sulmi pati viktima.
Veprimi sekret, i cili miratohet përmes asaj që njihet si “gjetje presidenciale”, mund të përfshijë një sërë aktivitetesh të fshehta, përfshirë operacione paramilitare dhe vdekjeprurëse, me synim ndikimin e kushteve politike, ekonomike ose ushtarake në vende të huaja.
Sulmi ndaj portit, për të cilin më herët raportoi CNN, përbën një përshkallëzim të madh të fushatës amerikane të presionit ndaj Venezuelës. Wall Street Journal nuk arriti të konfirmojë nëse CIA ishte e përfshirë edhe në aktivitete të tjera brenda vendit.
Vendimi i Trumpit për të përdorur agjencinë e spiunazhit për sulme brenda Venezuelës, pavarësisht grumbullimit të konsiderueshëm të forcave ushtarake amerikane në rajon, mund të lidhet pjesërisht me debatin në Capitol Hill nëse atij i nevojitet miratimi i Kongresit për operacione ushtarake kundër Venezuelës, tha Geoff Ramsey nga Këshilli Atlantik.
Sulme ndaj objektivave si ai që Trump zbuloi mund të mos i arrijnë qëllimet e administratës, shtoi Ramsey. “Është pak e besueshme që Maduro të frikësohet nga operacionet sekrete nëse ato synojnë trafikantë droge të rangut të ulët.”
CIA ka një histori të gjatë të përfshirjes në operacione sekrete në Amerikën Latine, përfshirë veprime dekada më parë që mbështetën ndryshime regjimesh në Guatemalë, Kili dhe Nikaragua. Në vitet e fundit, agjencia është orientuar më shumë drejt bashkëpunimit dhe shkëmbimit të inteligjencës me aleatët rajonalë.
Në maj, zëvendësdrejtori i CIA-s Michael Ellis tha se agjencia po aplikon taktika kundërterrorizmi ndaj asaj që për një kohë të gjatë është konsideruar çështje e zbatimit të ligjit.
“Në fund të ditës, flasim për çmontimin e një rrjeti. Dhe kjo është diçka që CIA ka mësuar ta bëjë gjatë dy dekadave të luftës kundër terrorizmit,” tha Ellis në një podcast politik konservator.
