Turqia po përpiqet t’i bashkohet Arabisë Saudite dhe Pakistanit në një aleancë të re mbrojtëse sipas modelit të NATO-s, kanë raportuar mediat turke. Një gjë e tillë mund të krijojë një “arkitekturë të re sigurie” dhe të ndikojë ndjeshëm në balancën rajonale të forcave.
Sipas raportimeve, negociatat për pjesëmarrjen e Turqisë janë në një “fazë të avancuar”, ndërsa arritja e një marrëveshjeje konsiderohet shumë e mundshme.
Ky hap vjen pasi Arabia Saudite dhe Pakistani në shtator nënshkruan një pakt mbrojtës, i cili e trajton “çdo agresion” ndaj njërit anëtar si sulm ndaj të gjithëve — gjë që reflekton drejtpërdrejt nenin 5 të Aleancës së Atlantikut Verior (NATO).
Burime të afërta me negociatat thonë se Ankaraja e sheh këtë marrëveshje si një mënyrë për të forcuar sigurinë e saj dhe për të frenuar kërcënimet e mundshme. Vendimi është pjesërisht i motivuar edhe nga dilemat mbi besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si dhe nga pasiguria lidhur me përkushtimin e presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, organizatë në të cilën Turqia është anëtare prej shumë vitesh.
Çfarë sjell secili shtet në aleancë?
Nihat Ali Ozcan, strateg nga Instituti TEPAV në Ankara, thekson se të tri shtetet do të përfitonin shumë nga një aleancë e tillë, duke pasur parasysh kontributet e tyre specifike:
-
Arabia Saudite: Ka burime të mëdha financiare falë rezervave të naftës.
-
Pakistani: Është i vetmi vend islam me armë bërthamore; disponon raketa balistike dhe një ushtri të madhe të rregullt.
-
Turqia: Sjell ushtarë me përvojë të pasur luftarake dhe një industri të zhvilluar ushtarake, përfshirë prodhimin e avancuar të dronëve (Bayraktar etj.).
“Dinamika rajonale që po ndryshon i shtyn vendet të kërkojnë mekanizma të rinj për përcaktimin e partneriteteve të sigurisë”, shpjegoi Ozcan.
Mbyllja e kapitujve të vjetër
Hyrja e mundshme e Turqisë në këtë pakt shënon një fazë të re në marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Riadit. Që nga fillimi i Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia ishte e lidhur ngushtë me Katarin, duke mbështetur Vëllazërinë Myslimane — gjë që shkaktoi tensione me Arabinë Saudite, e cila në vitin 2014 e shpalli Vëllazërinë organizatë terroriste.
Marrëdhëniet ranë në pikën më të ulët gjatë bllokadës së Katarit në vitin 2017, të udhëhequr nga Arabia Saudite. Megjithatë, në vitet e fundit ka pasur një ngrohje të ndjeshme të raporteve. Si shenjë afrimi, Ministria turke e Mbrojtjes konfirmoi se këtë javë ushtria saudite dhe ajo turke mbajtën takimin e tyre të parë detar në Ankara.
Për Pakistanin — i cili prej kohësh mban bashkëpunim ushtarak me të dyja vendet — kjo aleancë vjen në një moment kyç. Islamabadi po kërkon aleatë më të fortë pas përplasjeve të shkurtra me Indinë në maj dhe tensioneve me qeverinë talibane në Afganistan në tetor.
Pakistani akuzon Indinë dhe Afganistanin se po e mbështesin degën pakistaneze të talibanëve (TTP), e cila ka intensifikuar sulmet brenda territorit pakistanez, përfshirë edhe sulmet e fundit vetëvrasëse ndaj një gjykate në Islamabad.
