Sipas raportit të ri të Institutit Ndërkombëtar të Stokholmit për Kërkime mbi Paqen (SIPRI) mbi transferet e armëve në periudhën 2021–2025, Gjermania ka kaluar Kinën dhe ka zënë vendin e katërt në listën e eksportuesve botërorë të armëve, ndërsa Shtetet e Bashkuara të Amerikës vazhdojnë të mbajnë epërsinë e qartë.
Raporti global për transferet e armëve, i publikuar nga SIPRI, tregon se Gjermania ka kaluar Kinën dhe është bërë eksportuesi i katërt më i madh i armëve në botë gjatë periudhës 2021–2025.
Vlerësimi vjetor përfshin transferet e sistemeve të mëdha konvencionale në mbarë botën dhe tregon se Gjermania, për nga vëllimi i përgjithshëm i eksportit, ka kaluar përpara Kinës.
Ky ndryshim lidhet me rritjen e kërkesës në Evropë pas konflikteve të fundit, me rritjen e ndihmës ushtarake për Ukrainën dhe me rënien e eksporteve ruse, gjë që ka riformësuar strukturën e tregut ndërkombëtar të armëve gjatë këtij pesëvjeçari.
Sipas analizës së SIPRI-t, pesë eksportuesit më të mëdhenj të sistemeve të mëdha konvencionale në periudhën 2021–2025 ishin Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Franca, Rusia, Gjermania dhe Kina. Së bashku, këto shtete përbënin rreth 70 për qind të eksportit global të armëve.
Shtetet e Bashkuara kanë ruajtur epërsinë e qartë në tregun global. Të dhënat e SIPRI-t tregojnë se SHBA kishte 42 për qind të eksportit botëror të armëve gjatë kësaj periudhe, me një rritje të dërgesave prej 27 për qind krahasuar me pesëvjeçarin e mëparshëm.
Franca zuri vendin e dytë me një pjesë tregu prej 9.8 për qind, ndërsa klientët më të mëdhenj ishin India, Egjipti dhe Greqia, gjë që reflekton kërkesën e vazhdueshme për avionët luftarakë francezë, platformat detare dhe sistemet e mbrojtjes ajrore.
Rusia, e cila historikisht ka qenë një nga eksportuesit dominues të pajisjeve ushtarake, ra në vendin e tretë me një pjesë tregu prej rreth 6.8 për qind. SIPRI thekson se eksportet ruse të armëve kanë rënë me rreth 64 për qind krahasuar me pesëvjeçarin e mëparshëm.
Gjermania mori vendin e katërt me rreth 5.7 për qind të tregut global. Sipas raportit, rreth 24 për qind e eksportit gjerman të armëve në këtë periudhë është dërguar në Ukrainë.
Kina përfundoi në vendin e pestë me një pjesë tregu prej rreth 5.6 për qind. SIPRI thekson se Pakistani ka mbetur blerësi më i madh i armëve kineze, me rreth 80 për qind të eksportit të përgjithshëm kinez të armëve drejt jashtë.
Raporti lidh pjesërisht rritjen e pozitës së Gjermanisë me pasojat e luftës midis Rusisë dhe Ukrainës. Ndihma ushtarake e Gjermanisë për Ukrainën, e cila në analizë trajtohet si eksport armësh, së bashku me rritjen e kërkesës evropiane për sistemet gjermane të mbrojtjes ajrore dhe automjetet e blinduara, ka kontribuar në ngritjen e saj në këtë renditje.
Në të njëjtën kohë, ulja e aktivitetit eksportues rus ka hapur hapësirë në tregun global. Sipas SIPRI-t, furnizuesit evropianë, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Italinë, e kanë shfrytëzuar këtë ndryshim pasi blerësit po kërkojnë alternativa ndaj sistemeve ruse.
Raporti gjithashtu thekson ndryshimet strukturore në industrinë mbrojtëse të Kinës. Në vitet e fundit, Pekini është fokusuar gjithnjë e më shumë në modernizimin e forcave të veta të armatosura dhe në zgjerimin e prodhimit vendas të sistemeve të avancuara të armëve, prandaj një pjesë e madhe e kapaciteteve industriale është orientuar drejt nevojave të brendshme në vend të eksportit.
SIPRI në vlerësimet e tij fokusohet në transferet e sistemeve të mëdha konvencionale, si avionët luftarakë, sistemet e mbrojtjes ajrore, tanket, artileria, anijet luftarake dhe platformat raketore. Instituti ndjek modelet afatgjata të dërgesave, dhe jo vetëm njoftimet afatshkurtra të kontratave, për të ofruar një pamje më të gjerë të tregtisë globale të armëve.
Baza e të dhënave përpilohet duke përdorur burime publike, njoftime qeveritare dhe informacione nga industria, në bazë të të cilave vlerësohen vëllimi dhe drejtimet e rrjedhave ndërkombëtare të armëve.
