Kryeministri britanik Keir Starmer pësoi humbje të rënda në zgjedhjet e së premtes, duke treguar thellësinë e pakënaqësisë së votuesve ndaj qeverisë së tij dhe duke hapur pyetje të reja mbi të ardhmen e tij politike, vetëm dy vite pas fitores bindëse në zgjedhjet e përgjithshme.
Partia Laburiste e Starmer humbi mbështetje në zonat ku rezultatet u publikuan gjatë natës, përfshirë bastionet tradicionale në ish-rajonet industriale të Anglisë qendrore dhe veriore, si dhe në disa pjesë të Londrës.
Fituesja kryesore ishte partia populiste kundër emigracionit Reform UK, e udhëhequr nga mbështetësi i Brexit-it Nigel Farage, e cila fitoi më shumë se 200 vende në këshillat lokalë në Angli dhe mund të bëhet opozita kryesore në Scotland dhe Wales përballë Scottish National Party dhe Plaid Cymru.
“Situata është pothuajse aq e keqe për Laburistët sa pritej, madje edhe më keq”, deklaroi John Curtice, një nga analistët më të njohur të opinionit publik në Britani.
Zgjedhjet për 136 këshilla lokalë në Angli, së bashku me zgjedhjet për parlamentet e decentralizuara në Skoci dhe Uells, përbëjnë testin më të rëndësishëm të humorit publik para zgjedhjeve të ardhshme të përgjithshme që pritet të mbahen në vitin 2029.
Deputetët e Partisë Laburiste në pushtet deklaruan se Starmer do të përballet me presione të reja për të dhënë dorëheqje ose për të caktuar një afat për tërheqjen e tij, nëse partia arrin rezultat të dobët në Skoci, humb pushtetin në Uells dhe dështon të mbajë një numër të madh prej rreth 2.500 vendeve që mbron në Angli.
Rezultatet e para treguan vazhdimin e shpërbërjes së sistemit tradicional britanik dypartiak në një demokraci shumëpartiake, gjë që analistët e konsiderojnë si një nga transformimet më të mëdha të politikës britanike në njëqind vitet e fundit.
Partitë dikur dominuese, Laburistët dhe Konservatorët, humbën vota në favor të Reform UK, ndërsa në anën tjetër të spektrit politik mbështetje fitoi Green Party. Ndërkohë pritet që partitë nacionaliste të fitojnë zgjedhjet në Skoci dhe Uells.
Farage deklaroi se rezultatet deri tani i kanë tejkaluar shumë pritjet e tij dhe përfaqësojnë një ndryshim historik në politikën britanike.
Laburistët u mposhtën plotësisht në disa nga rezultatet më të ndjekura të hershme.
Partia humbi kontrollin mbi këshillin në Tameside, në zonën e gjerë të Mançesterit, për herë të parë pas gati 50 vitesh, pasi Reform UK fitoi të gjitha 14 vendet që Laburistët mbronin.
Në Wigan, një ish-komunitet minator i udhëhequr nga Laburistët për më shumë se 50 vjet, partia humbi gjithashtu të gjitha 20 vendet që mbronte në favor të Reform UK, ndërsa në Salford arriti të mbante vetëm tre nga 16 vendet që mbronte.
“Rezultatet janë shkatërruese”, deklaroi Rebecca Long-Bailey nga Salfordi.
Megjithëse qeveritë në pushtet shpesh hasin vështirësi në zgjedhjet e mesmandatit, analistët parashikojnë se Laburistët mund të humbin më shumë vende në zgjedhjet lokale sesa çdo parti tjetër që nga viti 1995, kur ish-kryeministri John Major humbi më shumë se 2.000 vende për shkak të skandaleve të vazhdueshme të korrupsionit që goditën qeverinë e tij.
Partia Reform UK fitoi edhe 253 vende shtesë në këshillat lokalë në Angli, ndërsa mbeteshin ende më shumë se 4.200 vende për t’u numëruar. Partia Laburiste humbi 185 vende, ndërsa Conservative Party humbi 93 vende.
