Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, rikonfirmoi se vëllazëria e Turqisë me Azerbajxhanin mbetet e palëkundur, duke thënë se përpjekjet për të minuar marrëdhëniet mes dy vendeve do të dështojnë, raporton Anadolu.
Duke folur për gazetarët gjatë kthimit nga Azerbajxhani, Erdogan i përshkroi Turqinë dhe Azerbajxhanin si dy shtete vëllazërore të lidhura nga miqësia, solidariteti dhe historia e përbashkët.
“Turqia dhe Azerbajxhani janë dy vende vëllazërore të lidhura nga lidhje të pandashme”, tha ai, duke shtuar se të dy kombet e kanë forcuar bashkëpunimin përmes projekteve madhore në sektorë strategjikë, veçanërisht në energji, transport dhe infrastrukturë.
Erdogan tha se vizita e tij në Shusha, me ftesë të presidentit të Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, me rastin e festimeve të Ditës së Fitores, dëshmoi edhe një herë solidaritetin mes dy vendeve.
Ai e përgëzoi Azerbajxhanin për Ditën e Fitores dhe Ditën e Flamurit Shtetëror, përkujtoi viktimat e masakrës së Khojaly dhe tha se gjatë vizitës shkoi edhe në Khankendi.
Presidenti turk tha se me Aliyevin diskutoi bashkëpunimin dypalësh dhe zhvillimet e fundit rajonale, ndërsa pa nga afër përpjekjet për rindërtim dhe zhvillim në Karabak.
“Ashtu siç mbështetëm çlirimin e Karabakut, po bëjmë gjithçka që mundemi për të mbështetur zhvillimin e tij”, tha ai.
Erdogan mirëpriti krijimin e Qendrës Ndërkombëtare të Trajnimit Pyjor dhe Objektit të Fidanishteve Turqi-Azerbajxhan në Karabak.
Ai njoftoi gjithashtu planet për të inauguruar vitin e ardhshëm një shkollë me 40 klasa, dy laboratorë dhe një bibliotekë.
“Ne jemi dy shtete vëllazërore që qëndrojmë të bashkuar në gëzim dhe pikëllim dhe përballemi së bashku me çdo sfidë”, tha Erdogan.
“Askush, me dëshirën e Zotit, nuk mund të hedhë hije mbi dashurinë, solidaritetin dhe vëllazërinë mes nesh”, shtoi ai.
– “Ata që kërkojnë të përçajnë Turqinë dhe Azerbajxhanin po bëjnë një përpjekje të kotë”
Duke iu përgjigjur një pyetjeje lidhur me spekulimet për marrëdhëniet dypalëshe, Erdogan tha se takimi i tij me Aliyevin rikonfirmoi parimin “Një komb, dy shtete”.
“E përqafova ngrohtësisht vëllain tim Ilham Aliyev dhe biseduam me njëri-tjetrin. Ata që kërkojnë të krijojnë përçarje mes Turqisë dhe Azerbajxhanit po bëjnë një përpjekje të kotë”, tha ai duke shtuar:
“Mes Turqisë dhe Azerbajxhanit ka solidaritet të plotë, një fat të përbashkët dhe një lidhje vëllazërie”, tha ai.
Erdogan tha se të dy vendet do të punojnë së bashku me kombet e tjera turke për të forcuar zërin e tyre të përbashkët në arenën ndërkombëtare dhe për të ndërtuar një të ardhme të begatë.
“Ata që përpiqen të krijojnë përçarje mes nesh nuk marrin parasysh dashurinë e ndërsjellë të popujve tanë, lidhjet e tyre historike dhe vullnetin e tyre të pathyeshëm”, tha ai.
Ai shtoi se Ankaraja dhe Bakuja do të vazhdojnë të punojnë krah për krah për paqen, stabilitetin dhe mirëqenien rajonale.
I pyetur se si duhet t’u përgjigjen të dy vendet përpjekjeve për të dëmtuar marrëdhëniet e tyre, Erdogan bëri thirrje për vigjilencë ndaj dezinformimit dhe theksoi rëndësinë e komunikimit të drejtpërdrejtë dhe transparent.
Ai tha se Turqia, Azerbajxhani dhe shtetet e tjera turkike kanë struktura të ndryshme institucionale, por janë të lidhura ngushtë përmes historisë, kulturës dhe vëllazërisë së përbashkët.
“Kjo vëllazëri është një nga garancitë më të forta të historisë sonë të përbashkët, kulturës së përbashkët dhe trashëgimisë së madhe që do t’u lëmë brezave të ardhshëm”, tha ai.
Erdogan paralajmëroi se ata që kërkojnë të dobësojnë unitetin e të dy vendeve mund të ndërmarrin përpjekje për të dëmtuar solidaritetin mes tyre.
“Duhet të jemi të kujdesshëm dhe vigjilentë ndaj skemave të tilla. Nuk duhet t’u besojmë dezinformatave dhe duhet të mbajmë kanale të drejtpërdrejta, të sinqerta dhe të hapura komunikimi për çdo çështje”, tha ai.
Duke rikujtuar deklaratat e tij në samitin e Organizatës së Shteteve Turkike në Ankara, Erdogan tha se në botën turkike nuk ka vend për përçarje apo mosmarrëveshje.
“Uniteti dhe bashkimi janë ato që na përshtaten, jo përçarja”, shtoi ai.
– Turqia e gatshme të ndërmjetësojë ndërsa tensionet mes SHBA-së dhe Iranit rriten
Duke iu kthyer tensioneve të ripërtërira mes SHBA-së dhe Iranit, Erdogan paralajmëroi kundër përshkallëzimit të mëtejshëm ushtarak dhe tha se Ankaraja është e gatshme të mbështesë përpjekjet diplomatike për të parandaluar një tjetër konflikt.
“Ne nuk duam një valë të re sulmesh kundër Iranit dhe as që rajoni ynë të zhytet në paqëndrueshmëri të mëtejshme”, tha ai.
Erdogan theksoi se Turqia ka mbrojtur vazhdimisht zgjidhjen e mosmarrëveshjeve përmes dialogut dhe diplomacisë.
“Për fat të keq, mund të flasim për zhvillime të reja negative. Po bëjmë gjithçka që mundemi për ta parandaluar këtë”, tha ai.
Presidenti turk tha se e kishte diskutuar situatën me presidentin e SHBA-së, Donald Trump, dhe i kishte përcjellë shqetësimet e Ankarasë.
“I diskutova këto çështje me presidentin Trump dhe shpjegova rezervat tona. I kemi informuar palët se jemi të gatshëm të ndërhyjmë për të hapur rrugën drejt paqes dhe diplomacisë”, tha ai.
“Shpresojmë që arsyeja e shëndoshë të mbizotërojë dhe që, si rajon, të largohemi nga pragu i konfliktit”, shtoi ai.
Erdogan paralajmëroi se një konflikt i mëtejshëm do të sillte humbje shtesë jo vetëm për vendet e përfshira drejtpërdrejt, por edhe për një rajon shumë më të gjerë.
“Koston e luftës nuk e bartin vetëm palët që luftojnë. Për fat të keq, një hapësirë e gjerë gjeografike, nga Turqia te vendet e Gjirit, nga Iraku në Siri dhe nga Evropa në Azi, preket nga të gjitha këto zhvillime”, tha ai.
– “Shpresëplotë për paqen” në luftën Rusi-Ukrainë
Duke folur për përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës Rusi-Ukrainë, Erdogan tha se Turqia po vazhdon përpjekjet intensive për të arritur një marrëveshje të qëndrueshme.
Ai u pyet për bisedimet e pritshme mes përfaqësuesve të SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë në Abu Dhabi më 10-11 nëntor dhe nëse planifikonte kontakte të tjera me presidentin rus, Vladimir Putin.
“Po bëjmë përpjekje intensive për t’i dhënë fund kësaj lufte. Gjithashtu, i vlerësojmë dhe mbështesim përpjekjet e presidentit Trump”, tha Erdogan.
Ai theksoi se Turqia ka mbrojtur vazhdimisht një zgjidhje përmes negociatave që nga fillimi i konfliktit, pavarësisht kritikave nga disa vende evropiane për vazhdimin e angazhimit të Ankarasë me Moskën dhe Kievin.
Erdogan rikujtoi se Turqia ishte përballur me akuza për shmangie të sanksioneve dhe mosrreshtim me politikat perëndimore.
“Ne thamë se mbështesim një paqe të drejtë për këtë çështje. Qëndrueshmëria e qasjes sonë të drejtë është sot edhe më e dukshme”, tha ai.
“Sot themi se kjo gjakderdhje duhet të ndalet”, shtoi Erdogan.
Erdogan tha se synon të vazhdojë diskutimet si me Putinin, ashtu edhe me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelenskyy.
“Këto çështje i kemi diskutuar shumë herë me zotin Putin dhe do të flasim sërish. Siç e dini, javën e kaluar folëm me zotin Zelenskyy dhe do të flasim sërish”, tha ai.
Ai shtoi se Turqia mbetet në kontakt me Trumpin, liderët evropianë dhe të gjitha palët përkatëse.
Presidenti turk vuri në pah rolin e mëparshëm të Stambollit si vend për negociata, nismën për korridorin e drithërave në Detin e Zi dhe përfshirjen e Turqisë në shkëmbimet e të burgosurve.
“Platforma jonë e negociatave në Stamboll, nisma jonë për korridorin e drithërave dhe roli që kemi marrë në shkëmbimet e të burgosurve janë shembuj të pakrahasueshëm që dëshmojnë pozicionin kyç të Turqisë në përpjekjet për paqe”, tha ai.
“Kurdo që të jetë e nevojshme, jemi të gatshëm ta bëjmë sërish Stambollin qendër të negociatave dhe të përdorim çdo instrument të diplomacisë me në qendër njeriun”, shtoi ai.
Erdogan shprehu optimizëm për perspektivat e përfundimit të luftës. “Jemi shpresëplotë. Jemi shumë më shpresëplotë për paqen”, tha ai.
– COP31 duhet të sjellë rezultate konkrete, jo vetëm deklarata
Lidhur me samitin e OKB-së për klimën COP31, i cili nisi sot në Antalya, Erdogan theksoi rëndësinë e mbrojtjes së mjedisit dhe të veprimeve konkrete kundër ndryshimeve klimatike.
Ai shprehu besimin se samiti do t’i ndihmojë audiencat ndërkombëtare ta kuptojnë më mirë vizionin e Turqisë për luftimin e ndryshimeve klimatike.
“Ne nuk i qasemi asnjë çështjeje thjesht për dukje. Kur trajtojmë një problem, prodhojmë zgjidhje konkrete dhe të qëndrueshme dhe përcaktojmë udhërrëfyesin tonë”, tha ai.
Erdogan paralajmëroi se ndryshimet klimatike tashmë janë një sfidë urgjente dhe se do të bëhen edhe më të rënda pa masa efektive.
“Bota është shtëpia jonë dhe ne nuk kemi të drejtë ta ndotim atë. Në Antalya do të diskutojmë hapat më konkretë për të garantuar të ardhmen e përbashkët të njerëzimit”, tha ai.
Ai theksoi se samiti duhet t’i shndërrojë angazhimet klimatike të vendeve në veprime praktike.
“Synimi ynë është që ky samit të bëhet një platformë ku prodhohen rezultate konkrete dhe vendet i shndërrojnë angazhimet e tyre në zbatim”, tha ai.
“Sepse ka ardhur koha për veprim, jo për premtime që mbeten në letër”, u shpreh ai.
Erdogan tha se drejtësia klimatike do të jetë ndër prioritetet e Turqisë në konferencë.
“Ne i kushtojmë rëndësi asaj që e quajmë drejtësi klimatike. Agjenda jonë do të përfshijë shumë çështje, nga rritja e ndërgjegjësimit në çdo fushë te industrializimi i gjelbër, nga qytetet rezistente te veprimi klimatik”, tha ai.
– Njohja e Republikës Turke të Qipros Veriore
Lidhur me Qipron, Erdogan rikonfirmoi mbështetjen e Turqisë për zgjidhjen me dy shtete dhe i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare ta njohë Republikën Turke të Qipros Veriore (TRNC).
“Ne kurrë nuk do ta lëmë popullin turk qipriot vetëm apo të pambrojtur. E gjithë bota duhet ta dijë dhe ta kujtojë këtë”, tha ai, duke shtuar:
“Çështja e Qipros për ne nuk është thjesht një çështje e politikës së jashtme.”
Erdogan tha se Ankaraja nuk e konsideron të pranueshme vazhdimin e mosmarrëveshjes së pazgjidhur.
“Ne nuk e shohim mungesën e një zgjidhjeje në Qipro si zgjidhje dhe qëndrojmë pas zgjidhjes me dy shtete”, tha ai.
“Qëndrimi ynë për Qipron është plotësisht i qartë. Ka ardhur koha të pranohet realiteti se në ishull ka dy popuj të veçantë dhe dy shtete të veçanta”, theksoi Erdogan.
Ai tha se modelet e zgjidhjes të provuara më parë kanë dështuar vazhdimisht dhe se ndjekja e tyre sërish do të ishte humbje kohe dhe energjie.
“U bëj thirrje të gjitha shteteve, veçanërisht miqve dhe vëllezërve tanë, ta njohin Republikën Turke të Qipros Veriore dhe të vendosin marrëdhënie politike, diplomatike dhe ekonomike me të, për të mbështetur paqen e qëndrueshme në ishullin e Qipros”, tha ai.
Erdogan përsëriti thirrjen e tij për njohjen e barazisë sovrane dhe statusit të barabartë ndërkombëtar të turqve qipriotë, si dhe për t’i dhënë fund asaj që ai e cilësoi si izolim çnjerëzor të tyre.
Ai tha se Turqia do të vazhdojë ta mbështesë TRNC-në në platformat ndërkombëtare dhe të ndjekë projekte për të rritur dukshmërinë e saj ndërkombëtare.
“Çështja e Qipros është një çështje kombëtare të cilën do ta ndjekim deri në vendosjen e drejtësisë”, tha ai.
– “Nuk ka kthim prapa” nga procesi “Turqia pa terror”
Duke folur për nismën e qeverisë “Turqia pa terror”, Erdogan tha se procesi është i pakthyeshëm dhe se Ankaraja mbetet e përkushtuar për të siguruar çarmatimin dhe shpërbërjen e plotë të organizatës terroriste të përfshirë.
“Askush të mos ketë dyshime apo shqetësime për këtë”, tha ai.
“Si Aleanca Popullore, ashtu edhe shteti, në procesin ‘Turqia pa terror’ kemi angazhuar jo vetëm duart, por të gjithë qenien tonë”, shtoi ai.
Erdogan tha se shteti turk ka përcaktuar një udhërrëfyes për zgjidhjen e një problemi të terrorizmit që e ka prekur vendin për gjysmë shekulli.
“Nuk do të ketë kthim prapa nga kjo”, theksoi ai.
