Disa vende të zonës Shengen kanë rifutur kontrollet në kufijtë e brendshëm evropianë. Ata thonë se kjo është e nevojshme duke pasur parasysh krizën aktuale të migracionit me të cilën po përballet BE.
Një nga parimet kryesore të Marrëveshjes së Shengenit është liria e lëvizjes së qytetarëve, që do të thotë se nuk ka kontrolle në kufijtë e brendshëm të komunitetit, shkruan Euronews.
Megjithatë, ka pika në traktat që parashikojnë rivendosjen e përkohshme të kontrolleve kufitare, kryesisht kur ka një kërcënim për rendin publik ose sigurinë e brendshme.
Dhe në vitin 2023, të paktën shtatë vende Shengen iu drejtuan atyre dispozitave.
“Ligji për kufijtë e Shengenit u lejon shteteve anëtare të rivendosin kontrollet kufitare në rast të një kërcënimi serioz për sigurinë e tyre kombëtare, me kusht që masa të jetë e nevojshme si mjeti i fundit dhe i përkohshëm. Tani shtetet e Shengenit i interpretojnë ato kushte shumë gjerësisht,” thotë Eugenio Cusumano, profesor i shkencave politike në Universitetin e Mesinës.
Sipas Cusuman, në këtë situatë krijohet një “efekt domino”, ku shembullin e tij e ndjekin edhe vendet fqinje.
“Rifutja e kontrolleve kufitare përdoret si një sinjal për publikun se qeveria është e ashpër ndaj migracionit,” thotë Cusumano, duke vënë në dukje se kjo është një strategji shumë tërheqëse në një kohë kur politikat populiste janë në rritje.
“Ajo që po shohim tani është një shembull tjetër i brishtësisë së zonës Shengen. Gjermania dhe tani vendet e tjera anëtare po rifusin kontrollet kufitare. Kjo po ndodh për një sërë arsyesh, duke përfshirë ato politike. Në veçanti, lidhet me zgjedhjet e ardhshme lokale dhe shtetërore, duke ushtruar presion mbi autoritetet qendrore”, thotë Alberto-Horst Neidhardt, kreu i programit të migracionit në Qendrën për Politikat Evropiane.
Kjo lidhet edhe me ardhjen e një numri të madh të emigrantëve në vendet e Evropës Jugore, tha ai.
Ndryshe, falë mungesës së kufijve, refugjatët lëvizin lirshëm nëpër kontinent dhe disa vende të BE-së kanë shënuar rritje të ndjeshme të kërkesave për azil muajt e fundit. Gjermania në veçanti.
Berlini ia atribuon rivendosjen e kontrolleve kufitare me Poloninë dhe Republikën Çeke luftës kundër trafikantëve të qenieve njerëzore.
Përveç kësaj, Sllovenia po monitoron nga afër pikat kufitare me Kroacinë, e cila së fundi ka hyrë në zonën Shengen.
“Shpesh bëhet fjalë vetëm për kontrolle në vend. Ata ndalojnë vetëm një pjesë të njerëzve që kalojnë kufirin. Ky në fakt nuk është një rivendosje e plotë e kufijve të brendshëm. Është një masë simbolike. Sistemi Shengen nuk është i kërcënuar. Është një nga arritjet më të mëdha të integrimit europian”, është i bindur politologu.Eugenio Cusumano.
Marrëveshja e Shengenit u nënshkrua nga pesë vende – Franca, Gjermania, Belgjika, Holanda dhe Luksemburgu – në qershor 1985.
Ngjarja ndodhi në bordin e Princeshës Marie-Astrid në lumin Moselle, afër pikës ku takohen kufijtë e Luksemburgut, Francës dhe Gjermanisë.
Më vonë, atyre iu bashkuan pothuajse të gjitha vendet e Bashkimit Evropian në zgjerim, si dhe Zvicra, Islanda, Norvegjia dhe Lihtenshtajni. Irlanda nuk mund të hynte në Shengen për shkak të një marrëveshjeje të veçantë me Britaninë e Madhe.
Ndërsa dy vende të BE-së, Bullgaria dhe Rumania, kanë më shumë se 15 vjet që presin t’i bashkohen Shengenit. Analistët e eki thonë se kjo do të ndodhë para fundit të vitit 2023.
