Ora verore e përhershme në vend të ndryshimit të orës: Italia ushtron presion ndaj Brukselit

Ora verore e përhershme në vend të ndryshimit të orës: Italia ushtron presion ndaj Brukselit

Italia dëshiron të heqë ndryshimin sezonal të orës dhe të vendosë orën verore të përhershme, duke i mbajtur akrepat një orë përpara edhe gjatë dimrit. Qëllimi është të ketë më shumë dritë natyrore pasdite dhe të zvogëlohet nevoja për ndriçim artificial.

Nisma italiane ka rihapur debatin për këtë çështje në nivel evropian. Propozimi është paraqitur nga deputeti Andrea Barabotti, me mbështetjen e Shoqatës Italiane të Mjekësisë Mjedisore (SIMA) dhe organizatës për mbrojtjen e konsumatorëve Consumerismo No Profit. Një peticion në internet për këtë ndryshim ka mbledhur pothuajse 360 mijë nënshkrime.

Sipas vlerësimeve të kompanisë italiane të energjisë Terna, sistemi aktual i orës verore mundëson kursimin e rreth 302 milionë kilovat-orëve energji elektrike në vit. Nëse ora verore do të zbatohej gjatë gjithë vitit, mund të kurseheshin edhe 160 milionë kilovat-orë shtesë, duke e çuar kursimin e përgjithshëm në rreth 462 milionë kilovat-orë në vit.

Nga viti 2004 deri në vitin 2025, falë orës verore, Italia ka kursyer më shumë se 12 miliardë kilovat-orë energji elektrike, me një vlerë të përllogaritur prej afërsisht 2,3 miliardë eurosh. Megjithatë, përfitimet janë zvogëluar me kalimin e kohës, për shkak të përdorimit gjithnjë e më të gjerë të llambave kursyese dhe teknologjive me efikasitet më të lartë energjetik.

Përveç kursimit të energjisë, ora verore e përhershme mund të ndikojë pozitivisht në tregti, hoteleri, gastronomi dhe turizëm. Më shumë dritë natyrore në orët e vona të pasdites do t’u mundësonte njerëzve të kalonin më shumë kohë jashtë, të merreshin me sport dhe të shfrytëzonin hapësirat publike pas punës.

Megjithatë, ka edhe mangësi. Mbajtja e orës verore gjatë dimrit do të nënkuptonte lindje më të vonshme të diellit. Në Torino, dielli do të lindte rreth orës 09:04, në Milano në 09:00, në Romë në 08:34 dhe në Napoli në 08:23. Kjo do të thoshte se shumë nxënës dhe punonjës do të niseshin në mëngjes për në shkollë apo punë ndërsa jashtë do të ishte ende errësirë.

Ekspertët kanë mendime të ndryshme se cili sistem është më i mirë për shëndetin. Ekziston një pajtim i gjerë se ndryshimi sezonal i orës mund të çrregullojë gjumin dhe ritmin natyror biologjik. Megjithatë, disa ekspertë vlerësojnë se ora dimërore e përhershme është më e shëndetshme, pasi drita e mëngjesit ndihmon në rregullimin e orës së brendshme biologjike. Ndërkaq, mbështetësit e orës verore theksojnë përfitimet e pasditeve me më shumë dritë.

Pengesa kryesore për këtë ndryshim mbetet mungesa e një marrëveshjeje mes vendeve të Bashkimit Evropian. Në vitin 2018, Komisioni Evropian zhvilloi një konsultim publik, në të cilin 84 për qind e rreth 4,6 milionë pjesëmarrësve u shprehën në favor të heqjes së ndryshimit sezonal të orës.

Parlamenti Evropian e mbështeti propozimin për reformë në vitin 2019, por negociatat ngecën, pasi shtetet anëtare nuk arritën të dakordoheshin për një zgjidhje të përbashkët.

Një marrëveshje evropiane është e domosdoshme për të shmangur situatën në të cilën vendet fqinje do të zbatonin regjime të ndryshme kohore, duke krijuar vështirësi për qarkullimin, transportin hekurudhor, logjistikën dhe biznesin.

Presidenca polake e Këshillit të BE-së propozoi në vitin 2025 një periudhë provuese dyvjeçare të orës verore të përhershme në të gjithë Evropën, por nuk u arrit marrëveshje.

Një studim i ri i Komisionit Evropian, përfundimi i të cilit pritet deri në fund të vitit 2026, mund ta rihapë këtë debat.

Kategoritë
BotaLajme