Xhabir Tabaku: Unë përherë e kam pa të shkruarit si bisedë me vetveten

Xhabir Tabaku është shkolluar për gazetar në Universitetin e ‘Cardiff-it’, profesion të cilin, ai prej vitesh e ushtron. Ndonëse jeton në Londër, ai është mjaft i informuar për zhvillimet socio-politike e kuturore në Ballkan, përkatësisht Shqipëri e Kosovë. Lidhjet shpirtërore të shkodranit nga Londra me botën shqiptare, i ka forcuar sidomos arti i poezisë, të cilin ai tashmë e ka dëshmuar se e kultivon edhe vet, madje mjeshtërisht.

Një mori artikujsh publicistikë, që përshkohen herë nga fryma kritike e polemizuese, e herë nga një rezonim i thellë mbi fenomenet, i janë publikuar tashmë në disa portale elektronike. Albmendimiarts.com – është një platformë elektronike, të cilën ai ka pak kohë që e ka themeluar, me synimin për ta shndërruar në një revistë serioze, përkatësisht një dritare e vërtetë informimi e kulturimi. Aty ai ka provuar të mbledhë emrat më të shquar të fushës së publicistikës, por edhe të letërsisë e kulturës përgjithësisht.

Në këtë intervistë ekskluzive për Gazeta e Re, ai flet për zhvillimet politike në Kosovë e Shqipëri, për gazetarinë, letërsinë dhe shumë gjëra të tjera.  

 GER: Lexuesit tanë, emrin tënd tashmë e kanë të njohur. Nëse nuk janë lexues të poezisë (një specie gjithnjë më e rrallë ndër shqiptarë thënë të drejtën), atë e kanë hasur në artikujt analitikë/publicistikë, te ndonjë tekst i përkthyer, ose, ose në polemika, shpesh më përmbajtësore në rrjetet sociale, se sa në mediat vizuale. Ju keni studiuar për gazetari, por duket që më rehat ndiheni në botën e letërsisë, a është kështu?

 Xh.Tabaku: Pyetja juaj asht krejt e drejtpërdrejtë por përgjigja për të kërkon me u mendue pak. Po e shtroj si e shoh un: -Gazetaria, për mua asht mënyrë jetese e letërsia mënyrë e të kënaqurit. Me gazetarinë mënyrë jetese, dua të them se njeriu mediokër e ai mbimediokër duhet ta shohin veten si qenie politike e si i tillë, duhet t’i ketë përherë sytë e veshët hapur në çështjet publike me randësi jetike por edhe të atyre të “dorës së dytë” a të “dorës së tretë” që kanë lidhje me vendin dhe kombin. Me ketë, un nënkuptoj gazetari masive, ose thuaj në do aktivizëm në median sociale. E mandej gazetaria profesionale asht diçka tjetër, ma e sofistikueme dhe ma e përcaktueme.Pra asht detyrim qytetar i cili duhet të kihet parasysh si aktivitet fisnik e jo veç për të nxjerrë jetesën apo ma keq për t’i shërbyer vetes në dam të çështjeve që cekëm ma nalt. Letërsia kah ana tjetër, asht ndoshta forma ma e rafinuar e të përftuarit kulturë e duke u kënaqur njëkohësisht. Me letërsi un kuptoj leximin e shkrimeve cilësore, qofshin ata të autorëve të afirmuar apo autorëve të rinj, të cilëve un u kushtoj mjaft kohë dhe marr në shkëmbim mjaft kënaqësi. Të shkruarit, po ashtu, asht kënaqësi më vete. Asht zani i mrendshëm që flet, e lyp me u shkrue. Asht interkomunikim. Forma ma e plotësuar e sinqeritetit.

 GER: Si autor i një brezi që e ka të pamundur të shkëputet nga teknologjia informative, ç’përgjegjësi ndjeni përpara lexuesit (atij të zgjedhurit ose lexuesit model – të rrallë, siç do të specifikonte U. Eco)?

 Xh. Tabaku: Un mendoj se njerëzit e letrave duhet me qenë përherë të përgjegjshëm, në kuptimin se si shkruajnë e çfarë shkruajnë për publikun. Mbasi në raste a situata të caktuara mund të bahen shkak për keqkuptime a dame që mund të shkaktojnë qoftë me dashje apo pa dashje. Përgjegjësia individuale asht me shumë randësi, e ajo profesionale i kalon kufijtë e randësisë. Bahet detyrim. Detyrim ndaj vetes, Atdheut e kombit. Këtë, mjerisht nuk e kanë shumë intelektualë shqiptarë. Për të ardhur keq! Nga ana tjetër, nuk besoj në gazetari elitare – për “elitat”. Besoj se thjeshtësimi i stilit gazetaresk në përqasje të realiteteve asht forma ma e plotësuar profesionale. Njerëzit e informuar mirë nuk kanë nevojë për gazetarët përveç dëshirave të tyre ekstravagante për debat. Ata që kanë nevojën e informimit e absorbojnë ofertën e sinqertë e të thjeshtë ma lehtësisht e ma me kënaqësi.

 GER: Në një artikull të paradokohshëm shkruanit se njeriu jonë po bëhet më “Pavlov-ian”. A e hasë këtë simptomë vetëm te shqiptarët, apo mendoni për një dukuri globale?

 Xh. Tabaku: Jo, fenomeni nuk asht veç shqiptar. Shqiptarët janë tashma pjesë e mozaikut modern ndërkombëtar. Revolucioni teknologjik ka ba të mujtun përthithjen e informacionit, dezinformimit e trushpërlarjes në shkallë globale (ku përfshihen edhe shqiptarët, sidomos të rinjtë). Çështjet sociale globale, apo edhe rajonale, nuk më interesojnë aq sa çështjet tona lokale (Shqipni-Kosovë-e treva tjera të popullueme me shqiptarë etnikë). Rinia jonë përveç se merr dozën e “Pavllov-it” sigurisht dhe fatmirësisht merr edhe informacionin e freskët – flash (atë të vlefshmin). Kjo e ban atë ndryshe nga brezat e maparshëm. E ban ma koherente, ma vibrante. Dhashtë Zoti, e mira ndër të rinjtë tanë prevalon!

 GER: E kemi të pashmangshme temën e politikës, sidomos sepse ju jeni mjaft i informuar për zhvillimet e fundit në Kosovë e Shqipëri. Na lejoni prandaj të ua shtrojmë disa pyetje në këtë drejtim: muaj më parë në Prishtinë, e këto ditë në Tiranë, sheshet u mbushën me mijëra protestues, por megjithatë qeveritarët tanë u mbijetuan tronditjeve, ndër të tjera duke i shpërfillur tërësisht protestat. Përse ata janë kaq të papërgjegjshëm karshi kërkesave të qytetarëve?

 Xh. Tabaku: Prishtina e Tirana do kenë trazira të herë pas hershme në një formë a një tjetër. Problemet e trashëguara nga e kaluara komuniste janë të nji magnitude tronditëse. Na e dimë se dami merr pak kohë me u shkaktue, e riparimi i tij merr shumë e shumë kohë me u arrit. Kur dami i kryem asht ba mbi botëkuptimin e psikiken njerëzore, rikuperimi asht në dyshim deri në pikëpyetje potenciale. Inshallah ai lloj dinamizmi e ajo inteligjencë natyrale që kemi si komb do na vijë në ndihmë, përndryshe mjaft e vështirë dhe mjaft e gjatë ka me qenë me e kapë kohën e humbun, me i zanë kombet e tjera. Pse klasa politike nuk reagon si duhet karshi kërkesave të rinisë asht pak a shum nji çështje komplekse. Ka kandvështrime e përqasje të ndryshme. Në esencë, mendoj se asht klasë politike e papërgatitur me e shoqnue kombin tonë e vendin tonë drejt progresit në shekullin 21. Klasa jonë politike fatkeqësisht asht pa traditë historike e si e tillë asht e destinueme me gabue. Ku për pa dije, e ku për interesa të ngushta përfitimesh materiale. Ma së miri kjo shihet në abuzimin me pronën publike dhe në keqtrajtimin e opozitës politike (sidomos në Kosovë). Si dhe dallohet qartë në qëndrimet përulëse ndaj faktorit të jashtëm politik, sidomos ati serb e grek, por edhe më gjerë.

 GER: Cili, sipas jush, do të ishte çelësi i ndryshimit?

 Xh.Tabaku: Oh kjo asht pyetja ma e kollajtë me iu përgjigj. Bashkimi kombëtar. Vetëm kur na, të arrijmë me e mbledhë në nji shtet kombëtar të shumtën dominuese etnike shqiptare me gjithë trojet që mbulojmë në Ballkan, do të fillojmë nji jetë të re. Një jetë kombëtare që kanë parapa rilindasit tanë. Idetë e thjeshta për ketë i kanë hedhur baballarët e kombit. Burra si Sami Bej Frashëri, Naim Bej Frashëri, Pashk Vasa, Hoxha Hasan Tahsini etj na kanë ba të lehtë me e përceptue këtë kërkesë natyrale si impenjim të përhershëm deri në ditën finale. Unë besoj në bashkimin e shqiptarëve në një shtet etnik. Pra me kaq mendoj se e baj të qartë se cili asht çelësi për ndryshim: Përpjekja e shqiptarëve atdhetarë e nacionalistë për krijimin sa ma parë te shtetit tonë etnik.

 GER: Jeni shfaqur mjaft i zëshëm, duke e ngritur zërin kundër islamofobisë. Me ç’mjete do të duhej të luftohej ky lloj diskriminimi mjaft i përhapur, sidomos në media tona?

 Xh. Tabaku: Islamofobia asht sëmundje e randë, sidomos kur aplikohet në nji vend me shumicë dërmuese të popullsisë të besimit Islam. Islamofobia individuale mund të klasifikohet si e dorës së dytë, por ajo e institucionalizuar asht tejet e rrezikshme dhe mundet me qenë me pasoja të paparashikueshme. Segmente të medias janë përfshi me pasion në frontin islamofobik si dhe elementë qeveritarë në shërbim direkt a indirekt interesave politike e më gjerë të shteteve tjera. Mendimi im asht se kjo nuk asht punë gazetarësh a studiuesish shqiptarë. Gjykoj se burimi i kësaj zezone e ka grykën diku njeti, ma së shumti në Beograd e Athinë. Historia jonë na ban të jemi me besimin se kjo mund të jetë kalimtare mbasi nuk ka mbështetje historike, por kurrë nuk e dijmë me siguri. Gjithçka e ka një herë të parë. Si mund të luftohet? Së pari me rrugë ligjore. Shteti duhet të implementojë ligje të rrepta kundër islamofobisë dhe islamofobëve (sikurse edhe kundër katolikofobisë apo fobive të tjera me bazë feje, race, etnie etj) dhe të mos mjaftohet vetëm me legjislacion por të këmbëngulë në zbatimin deri në ekstremitet të ligjit. Ka edhe rrugë tjera që mund të kenë impakt të konsiderueshëm në luftën kundër islamofobisë. Komuniteti musliman në tërësi, duhet të jetë më protektiv. Intelektualët muslimanë duhet ta ngrehin zanin në qiell për mos lejimin e nëpërkamjes së muslimanëve në vendin e tyre. Ma me randësi mandej, do ishte kontributi që do jepnim ne muslimanët vetë në përkrahjen e mbështetjen e studentëve shqiptarë të teologjisë. Mjerisht niveli intelektual i terësisë së imamëve tanë, nuk asht në at të duhunin e të dëshiruarin. Metoda ma moderne duhen përdorur në predikimin e fesë si dhe përfshirje dhe protagonizëm ma i madh nga ana e klerikëve tonë në çashtjet tona qytetare e kombëtare.

 GER: Le ta mbyllim me letërsinë këtë intervistë… Kur ju premtoni lexuesve se do t’i përmblidhni vargjet në një libër?

 Xh. Tabaku: Libri. Nuk diçka me thanë. Unë përherë e kam pa të shkruarit si bisedë me vetveten ma shum se si komunikim me botën. Kurrë nuk e kam pa veten autor libri ndonëse njerëzit që dua ma shum janë shkrimtarët. Para se të shkoj aty, po flas pak si më ka lindë dëshira me shkrue. Ma së pari ka qenë dëshira me lexue. Ketë ia dedikoj babës e nanës. Ata të dy kanë qenë me njohuri e kulturë të admirueshme. Prindërit e mi i mbaj mend përherë me libër pranë. Me gjithë fukarallëkun që ishte kur isha fëmijë, ata kurrë nuk hezituan të blenin nga një libër herë pas here për ne. Motra e madhe gjithashtu ishte (akoma është) lexuese e dorës së parë. Ajo më ofronte librat që lexonte vetë paraprakish. Shijet e saja ishin të imta e kërkesat të nalta për cilësinë. Kah ana tjetër ka qenë një karrige në qoshe të sallës së leximit në biblioteken e Shkodrës ku unë ulesha me orë të tana… Baba ma pat kërkuar ketë që kur isha krejt i vogël. Kërkesa e vetme e tij ishte që un të lexoja e të lexoja e të lexoja dhe ta shfrytëzoja bibliotekën publike mbasi mundësitë tona me përballue blerjen e librave pa kufi ishte e vogël. Nana kah ana tjetër, ishte ajo që disiplinonte dëshirat e mia të çfrenuara e pasionet e mia të flakta. Isha notues i mirë dhe shëtitës i mirë (këto ia kam borxh nanës). Në moshën 16 vjeç kam pas pre në not për së gjani liqenin e Shkodrës nga Shiroka në Bregun e ranës, si dhe kam pas vizituar çdo katund të Shkodrës dhe ma të shumten e qyteteve shqiptare. Nana besonte se njeriu i shëtitur bahet njeri aktiv (edhe unë e besoj).

Prindërit e mi kanë qenë ata që më kanë mbrujtë edhe me dashtuni për Atdheun e kombin edhe kur ishte në modë tallja me ketë koncept (atdhedashtuninë). Më flisnin për Kosovën e krejt shqiptarët jashtë kufijve si pjesë integrale e jona. Ata ishin nacionalistë të bindun. Edhe unë e konsideroj veten nacionalist dhe nuk ndjehem aspak në siklet kur disa e flasin nacionalizmin si diçka të damshme, diçka të vjetruar. Nacionalizmi asht ide e re dhe ide që tash kritikohet kryesisht nga shtetet që e kanë arritur ndërtimin e shtetit komb për vete në sajë të kësaj ideje (nacionalizmit). Në ketë drejtim përveç prindërve, një pjesë të formimit tim politik ia dedikoj tre burrave për të cilët kam respektin maksimal, Leka Zogu I, Abdi Baleta dhe Hysamedin Feraj. Ndoshta e tejzgjatja përgjigjen për pyetjen rreth mundësisë së përmbledhjes së disa poezive të mia në një vëllim. Përgjigja e shkurtë do ishte: -shpejt. Shpejt do botoj një vëllim me poezi. Në fakt me ketë po merrem tash./Gazetaere.com/

 

Kategoritë
INTERVISTALajmeLajmet Kryesore

Të ngjajshmet