Vrasësit e Putinit në Londër: Më së shumti donin helmet e shtrenjta

Libri mbi agjentët e Vladimir Putinit zbulon se si u zgjodhën armiqtë e shefit të tij.

Nga të gjithë, shquhen dy rusë, të cilët atë mëngjes. Ishte e vështirë për të përcaktuar saktësisht se çfarë i bënte të dyshimtë. Por, në mendjen e Spencer Scott, ndihmës detektiv në aeroportin Gatwick në Londër, ka lindur kureshtja, thuhet në hyrje të stories “Helmi shumë i shtrenjtë”, nga Luke Harding mbi Aleksandër Litvinenko dhe vdekjen e tij.

The Daily Beast publikoi një fragment nga romani për një njeri që deri në vitin 1998 ishte një oficer i lartë i FSB-së, shërbimi i inteligjencës së Rusisë dhe drejtpërdrejt vartës i Vladimir Putinit. Litvinenko vdiq më 23 nëntor 2006, si rezultat i helmimit nga substanca radioaktive polonium 210, i cili ishte hedhur në çajin e tij, dhe dyshimi bie mbi njerëzit për të cilët tash shkruhet në roman dhe Daily Beast.

“Ishte data 16 tetor 2006. Pasagjerët u ulën nga fluturimi Transaer nga Moska. Ata mblodhën bagazhin. Turma e njerëzve me të gjithë të sapoardhurit udhëtuan ngadalë përmes kontrollit të pasaportave. Rusi i parë kishte një lartësi të mesme, në vitet 30-ta, sllav me ngjyra të ndezura. Ai kishte një xhaketë të thjeshtë në dorë, duke mbajtur një çantë lëkure. Tjetri ishte me flokë të zeza, disi i verdhë, me sa duket në shoqërinë e të parit. Në fakt ata nuk u sollën çuditërisht. Dhe përsëri, aty ishte diçka e fshehur në to, që mori vëmendjen e Scott.

“Mendova se ia vlente për t’u interesuar dhe i kam ndaluar praktikisht sapo kaluan nga kontrolli”, kujton ai.

Scott nuk i kishte thënë askush që t’i verifikojë, por këtë e bëri në bazë të instinktit. Ai u kërkoi atyre emrat. Njëri foli anglisht dhe u prezantua si Andrej Lugovoj. Ai tha se miku i tij ishte Dmitri Kovtun. Ai nuk tha asgjë. Dukej se fliste vetëm rusisht. Scott shpejt mori fotot e tyre me rezolucion të lartë.

Lugovoj tha se kishte në pronësi kompaninë ‘Global Project’ dhe miku i tij ishte anëtar i departamentit të financave në bankën prestigjioze të Moskës. Agjenti i tyre i udhëtimit i rezervoi dy net në hotel Best Western në Shaftesbury Aveny. Hoteli nuk ishte i lirë: 300 funta për një natë.

Lugovoj tregoi rezervimin që ishte origjinal. Megjithatë, Scott kishte përshtypjen se diçka me përgjigjet e tyre nuk ishte në rregull: “Sikur rrinin larg pyetjeve se pse kishin ardhur në Britani”. Ishte e zakonshme që ata që ndaleshin në Londër, flisnin për familjet, planet për pushime dhe motin e shëmtuar në Angli. Të dy rusët, përkundrazi, ishin shumë të përmbajtur. ‘Kur ua bëra   pyetjet, nuk kthyen përgjigjet që desha t’i dëgjoj ose çfarë prisja të dëgjoj. Ata përgjigjeshin shumë-shumë shkurt, “tha Scott. Përgjigjet e tyre nuk ofruan ‘asnjë informacion’.

Scott kërkoi internetin, por nuk mundi ta gjejë Projektin Global. Rusët i thanë atij se kishin një takim pune në Continental Petroleum Limited në Grosvenor Street 58 në Londër. Scott e telefonoi kompaninë, aty u përgjigjën dhe konfirmuan se të dy ishin të regjistruar në autoritetet financiare britanike. Në rregull. Zëvendës detektivi pastaj kontrolloi bazën e të dhënave të policisë, por nuk gjeti asgjë. Po ashtu, as në agjencitë e inteligjencës britanike MI5 dhe MI6.

Duke mos pasur asnjë fakt për të vazhduar, Scott dëgjoi shefin e tij i cili i tha t’i lejojë rusët të shkojnë tutje. Sistemi policor britanik bazohet në supozimin e pafajësisë, në krahasim me Rusinë, atdheun e Lugovoj dhe Kovtun, ku gjyqtarët marrin udhëzime jozyrtare nga nivelet më të larta.

Por, pas më shumë se një muaj më vonë, Scotland Yard u përballë një situate të pashembullt ndërkombëtare të tmerrit, kuptoi se ndjenjat e Scott ishin me vend. Të dy ata nuk ishin njerëz të biznesit. Ata ishin vrasës. Historia e tyre ishte vetëm një mbulesë. Ata ishin stërvitur disa muaj përpara, ndoshta me vite të tëra. Dhe iu shpagua.

Atë mëngjes, Lugovoj dhe Kovtun në Britaninë e Madhe futën diçka që organet përgjegjëse nuk arritën ta zbulonin. Nuk ishte drogë ose një shumë e madhe parash. Diçka kaq e rrallë dhe e pazakontë që në atë formë nuk është parë kurrë më parë në Evropë apo në Shtetet e Bashkuara. Ishte Helmi shumë i shtrenjtë. Toksina filloi udhëtimin e saj sekrete në Londër nga një strukturë e fshehtë bërthamore në Siberinë jugperëndimore.

Mjet i padukshëm me teknologji të lartë për vrasje. Lugovoj dhe Kovtun duhet ta përdornin atë për vrasjen e Aleksandër Litvinenko, një emigranti rus, i cili erdhi në Britani gjashtë vjet më parë. Ai ishte bërë një burim i vazhdueshëm i problemeve të qeverisë ruse. Ishte një kritik i pamëshirshëm i Vladimir Putinit, oficerit të policisë sekrete ruse që u bë president. Deri në vitin 2006, Litvinenko ishte një anomali në rritje, pasi shumë burime të opozitës në Rusi u shtypën.

Kishte një arsye të veçantë pse Putini mund të donte vdekjen e Litvinenkos. Para ikjes në vitin 2000, Litvinenko punoi për FSB-në … Dhe tani Litvinenko kishte një punëdhënës tjetër: Agjencia Britanike e Inteligjencës MI6. Qeveria e Madhërisë së Saj i dha atij një pasaportë të falsifikuar, një celular të mbrojtur dhe një pagë prej 2,000 funta në muaj, të cilën e mori në një llogari anonime në HSBC. Ai kishte një emër të fshehtë në MI6, ‘Martin’. Litvinenko nuk ishte James Bond.

Por ai përcolli informacion të ndjeshëm tek inteligjenca britanike për grupet mafioze ruse dhe lidhjet e tyre me Evropën, si dhe për njerëz të fuqishëm nga qeveria më e lartë ruse, si Putini. Sipas Litvinenko, ministrat rusë dhe mafia ishin, në thelb, pjesë e së njëjtës organizatë kriminale. Ishte pohimi i tij se organizata kriminale kishte zëvendësuar ideologjinë jofunksionale të komunizmit.

Litvinenko dinte për aktivitetet mafioze në Spanjë; ai ishte, siç dëshmohet nga një prej shokëve të tij, një enciklopedi që kishte ecur në krimin e organizuar, në një masë të tillë sa që MI6 ia kishte huazuar për një kohë kolegëve spanjollë në Madrid. E gjithë kjo e bëri Litvinenkon një tradhtar dhe dënimi i KGB-së për tradhti ndaj atdheut ishte i qartë.

Që nga fillimi i Revolucionit Bolshevik më 1917, Moska përdorte helm, plumba, bomba të fshehura në ëmbëlsira dhe metoda të tjera vdekjeprurëse për të hequr armiqtë e saj, duke filluar nga Leon Trocki e deri te Georgi Markov, disidenti bullgar dhe shkrimtari i helmuar në urën Waterloo më 1978, duke e vrarë me majën e ombrellës që përmbante ricin.

Stalini thoshte “S’ka njeri, s’ka problem”. U shndërrua në spektër. Nisi nga vrasjet që ishin demonstrative e deri tek ato ku gjurmët e KGB-së nuk mund të gjendeshin.

Boris Jelcin ndërpreu metodat e tilla në vitet e pas komunizmit, por me ardhjen e Putinit ato u kthyen.

Misioni i Lugovoj dhe Kovtun në Londër duhej të ishte i saktë dhe i pakapshëm. Ideja ishte që askush të mos vinte re vizitën e rusëve. Sapo ta helmonin viktimën e tyre, ata do të iknin në Moskë, duke lënë gjurmë të rralla në sipërfaqen e jetës së gjallë të Londrës. Objektivat e tyre, natyrisht, do të ishin vdekjeprurëse, por dora e Kremlinit do të mbetet e fshehtë. Britanikët vdekjen e Litvinenkos do ta konsideronin si pasojë e gastroenteritit, ata që kryen vrasjen mund të ktheheshin në anonimitetin e tyre nga hijet. Dhe ju mund të imagjinoni shpërblimin. Sa për Kovtun, ishte fjala për një banesë në Moskë. Vetëm se nuk funksionoi në këtë mënyrë.

Pretendohet se zoti Litvinenko po hetonte lidhjet spanjolle me mafien ruse dhe kishte planifikuar të fluturojë në Spanjë me Andrei Lugovoi – i dyshuari kryesor lidhur me vrasjen e tij.

Në një hotel në Londër më 1 nëntor 2006, ai kishte pi çaj me Lugovoi dhe Dmitry Kovtun. Litvinenko u sëmur më pas dhe e kaloi natën në të vjella. Tre ditë më vonë, ai u pranua në Spitalin e Përgjithshëm të Barnetit në Londrën e Veriut, ku gjendja e tij u bë gradualisht shqetësuese. Më 23 nëntor ndërron jetë, transmeton BBC.

Hetimi mbi projektin rus të helmimit kushtoi një milion funta. Shumë fakte u mblodhën nga policia e qytetit; nga hotelet, restorantet, vendet e makinave, madje edhe tek klubi i natës që vrasësit e vizituan në Soho. Scotland Yard ka arritur të rindërtojë ngjarjet para vrasjeve minutë pas minute.

Lokacionet që dolën pozitive me gjurmët e substancës radioaktive me të cilën u helmua Litvinenko gjatë takimit me Lugovoi dhe Kovtun, përfshijnë hotelin Millennium, klubin e natës Abracadabra dhe stadiumin Emirates në Londër, ku Lugovoi kishte përcjellë takimin Arsenal-CSKA Moska.

Gjurmët po ashtu ishin gjetur edhe në dy aeroplanë në aeroportin Heathrow, ambasadën britanike në Moskë dhe në një banesë në Hamburg të Gjermanisë, ku kishte qëndruar Kovtun.

Rreth 700 vetë u testuan për helmim radioaktiv, por asnjëri prej tyre nuk kishte shenja serioze.

Kategoritë
KurioziteteTë ndryshme

Të ngjajshmet