Stereotipe dhe paragjykime ndaj kokat e të rinjve në Ballkan

Në këto fusha, ne kurrë nuk mund të kuptojmë se nuk jemi problemi i njëri-tjetrit, por që të gjithë jemi në të njëjtin problem së bashku, thonë analistët.

Shkruan:Safet Muçiq

Oltiana Rama, drejtore e organizatës joqeveritare PVN Albania thotë se të rinjtë në Ballkanin Perëndimor kanë shumë paragjykime për

Nëse termi rinia është midis moshës 15 dhe 30 vjeç, shikuar në kontekstin e rajonit tonë do të thotë që shumica e të rinjve janë rritur në kohë lufte ose në periudhën pas konfliktit.

Eshtë e kuptueshme që një mjedis i tillë ndikon që të rriten, por në të njëjtën kohë të rinjtë janë më të ndjeshëm ndaj ndikimeve të ndryshme, dhe ndonjëherë për zhvillimin e paragjykimeve dhe frikës së të tjerëve dhe të tjerëve (pasi përpiqen të imponojnë këtë mendim tek të tjerët dhe të tjerët).

Padyshim që një nga projektet më të mbështetur nga bashkësia ndërkombëtare në vendet e Ballkanit Perëndimor është pikërisht procesi i pajtimit dhe qëndrueshmëria e paqes, veçanërisht në mesin e të rinjve.  Dikur republikat e ish-Jugosllavisë, ish republikat u bënë të pavarura dhe Shqipëria u shtua në këtë zonë dhe termi “Ballkan Perëndimor” u intensifikua në një kuptim gjeopolitik.

Sidoqoftë, elitat politike të këtyre vendeve në tranzicion nuk i dhanë përparësi restaurimit dhe vendosjes së marrëdhënieve bazuar në ndërtimin e paqes dhe bashkëpunimin midis të rinjve. Sidoqoftë, më shumë hulumtime në rajon kanë treguar se mbi 70 përqind e të rinjve besojnë në pajtim dhe mendojnë se është shumë e rëndësishme për të ardhmen, dhe sipas të njëjtave sondazhe, madje deri në 60 përqind e qytetarëve të moshës së mesme besojnë se procesi i pajtimit është i rëndësishëm dhe duhet të punohet. .

Për më tepër, të rinjtë në Ballkanin Perëndimor besojnë se procesi i pajtimit, i bazuar në besim dhe ndershmëri, është ende i pamjaftueshëm, d.m.th që paragjykimet akoma ekzistojnë.

Edukimi, media dhe familja po përhapin një klimë paragjykimesh dhe stereotype

Të rinjtë në Ballkanin Perëndimor kanë shumë paragjykime në lidhje me bashkëmoshatarët e tyre nga vendet fqinje, kanë pak njohuri për kulturat e tjera dhe shumë nuk kanë qenë kurrë jashtë vendit të tyre, thotë Oltiana Rama, drejtore e OJQ-së PVN Albania, e cila ka punuar për çështje për shumë vite bashkëpunimi midis të rinjve.

“Ekziston një mungesë e besimit midis të rinjve në procesin e pajtimit në rajonin tonë. Ndërsa të rinjtë e shohin atë, kjo mungesë e besimit vjen nga sistemi politik, ndikimi politik tek të rinjtë dhe nevojat e tyre, por edhe arsyet mund të kërkohen në papunësinë e të rinjve”, shton ai Rama.

 Njoftim për të drejtat e autorit

Shkarkimi i një pjese (maksimumi i një të treti) ose i tekstit të plotë është i mundur në përputhje me nenin 14 të Kodit të Shtypit dhe Median Online të Bosnje dhe Hercegovinës: “Përdorimi i konsiderueshëm ose riprodhimi i të gjithë materialit të mbrojtur nga të drejtat e autorit kërkon lejen e shprehur të mbajtësit të së drejtës së autorit, përveç nëse leja e tillë përcaktohet në vetë materiali “.

Nëse ndonjë medium tjetër dëshiron të shkarkojë një pjesë të tekstit të autorit, ai është i detyruar të citojë Al Jazeera Ballkanin si burim dhe të botojë lidhjen nën të cilën u botua teksti ynë.

Nëse një medium tjetër dëshiron të shkarkojë tekstin e plotë të mbrojtur nga të drejtat e autorit, ai mund ta bëjë këtë brenda 24 orëve pas botimit të tij, me lejen e redaksisë së Al Jazeera Ballkanit, dhe është i detyruar të botojë lidhjen nën të cilën u botua teksti ynë.

Sipas vlerësimeve që kanë ardhur vitet e fundit nga liderët e BE-së dhe organizatat ndërkombëtare të paqes, faktorët që ndikojnë në qëndrueshmërinë e paqes së qëndrueshme janë veprimet nacionaliste dhe populiste dhe retorika e politikanëve – ngadalësimi i mëtejshëm i pajtimit dhe ballafaqimi me të kaluarën, një proces shumë i ngadaltë i ndëshkimit të atyre që janë përgjegjës për krimet e luftës dhe mohimi i krimit. Pastaj, sistemet arsimore në vendet e rajonit nuk e nxisin dialogun dhe thellojnë mosbesimin – sidomos kur shikohen përmes temës së historisë nëpër shkolla, media shpesh përdor fjalorin fyes kur raporton për popujt e tjerë të rajonit dhe padyshim që qëndrimet e të rinjve ndikohen nga edukimi familjar.

“Në bazë të asaj që vërej kur punoj me të rinjtë dhe qëndroj në rajon, unë shoh pengesën më të madhe për pajtimin në ‘pompimin’ sistematik dhe të përditshëm të mesazheve për publikun që janë të mbushur me frikë dhe urrejtje ndaj ‘atyre të tjerëve'”.

Në vitet 1980 ndryshoi vetëm përdorimi i teknologjive më moderne dhe kanaleve të reja të komunikimit, dhe të gjithë politikanët në rajon kishin të njëjtën retorikë që kërkonte mbrojtjen e atdhetarizmit të bazuar në nacionalizëm, traditë dhe fe, duke përdorur të njëjtën teknikë të largimit të vëmendjes nga problemet që janë neoliberale solli kapitalizmin te njeriu i zakonshëm, “tha Vojo Radosavljevic, presidenti i Shoqatës së Qytetarëve Drita nga Sabaci.

 Gjermania më tërheqëse sesa lagja

Një mënyrë e dëshirueshme për të kapërcyer paragjykimet dhe stereotipet  është koncepti i shkëmbimeve të të rinjve në të cilin të rinjtë u jepet mundësia të marrin përvojë të menjëhershme dhe të ndërtojnë pikëpamjet dhe pikëpamjet e tyre personale. OJQ-të nga rajoni, kryesisht me mbështetjen e BE-së, kanë organizuar aktivitete dhe ngjarje të ndryshme për shkëmbimin e të rinjve, shumë më intensivisht gjatë dhjetë viteve të fundit.

Milica Zugic nga Mladiinfo Mali i Zi në Nikshiq, beson se të rinjtë nuk shohin pengesa sepse janë të hapura për tu shoqëruar me bashkëmoshatarët, pavarësisht fesë, racës dhe përkatësisë etnike.

“Për shumë vite, ne kemi organizuar seminare të ndryshme, trajnime dhe lloje të tjera trajnimesh ku të rinjtë nga rajoni takohen dhe nuk kanë pasur situatë të keqe ose bezdi, por kompani me të vërtetë të mirë.     Paragjykimet dhe frikërat më të mëdha i kanë prindërit e tyre dhe frika se mos i lënë fëmijët të shkojnë, veçanërisht nëse ato janë Kosova dhe Shqipëria ”, tha Zugic.

Nga situata aktuale në vendet e rajonit ku të rinjtë largohen nga shtëpitë e tyre masazhisht, është e qartë se të rinjtë nuk janë të kënaqur me gjendjen dhe mjedisin në të cilin rriten. Nga ana tjetër, bashkësia ndërkombëtare ka kohë që e ka kuptuar që në procesin e pajtimit, ata nuk mund të kenë partnerë seriozë midis politikanëve në vendet e rajonit dhe po kthehen në mbështetje gjithnjë e më shumë për të rinjtë.        Shkëmbimet e të rinjve në kontekstin e pajtimit pas luftës u zbatuan për herë të parë në praktikë nga Gjermania dhe Franca pas nënshkrimit të Champs Elysees në 1963 dhe janë ende të përkushtuar për idenë dhe mbështesin atë me vendet e tjera. Për programet e shkëmbimit në rajonin Rama, ai shton se pengesat me të cilat përballen të rinjtë janë perceptimi negativ dhe paragjykimet të ndikuara nga media dhe sistemi në përgjithësi. Të rinjtë në përgjithësi u mungojnë informacione rreth rajonit, ata e perceptojnë rajonin në bazë të stereotipeve.

“Në këtë fushë nuk e kuptojmë kurrë që nuk jemi problemi i njëri-tjetrit, por që të gjithë jemi në të njëjtin problem së bashku. Një infermiere, një shofer taksie, një mësues ose një punëtor tjetër kanë të njëjtin problem, si të mbijetojmë në secilën nga këto kompani të vogla private që ne i quajmë shtetet, “tha Radosavljeviç, duke shtuar se të gjithë kanë vështirësi të mëdha duke duruar ekonomikisht arsimin e fëmijëve të tyre. Studentët dhe nxënësit e shkollave të mesme janë akoma pyesin në cilën parti do të duhet të bashkohen për të marrë një vend pune. Ose në cilin vend do të emigroi.

Të rinjtë mund ta ndryshojnë botën sepse as nuk janë grindur

Natyrisht, shembuj pozitivë të bashkëpunimit midis të rinjve dhe pjesëmarrjes në shkëmbime të të rinjve në rajon janë të dukshme, është bërë përparim, por mbeten pengesa dhe frikë që të rinjtë të jenë më aktivë për sa i përket lëvizjes rajonale. Žugić tregon përvojat e tij:       “Ekziston frika kur bëhet fjalë për vendet ku ka mosmarrëveshje, konflikte të brendshme. Gjithashtu, kur ka disa tensione, siç është aktualisht midis Malit të Zi dhe Serbisë, të rinjtë pa përvojë në programet e lëvizshmërisë e kanë më të vështirë të aplikojnë. Prindërit për fëmijët kanë më shumë frikë, zakonisht në ato raste, ata kërkojnë të takojnë të gjithë grupin që po shkon dhe dikush më i vjetër po shkon me ta. Gjithmonë është më e vështirë për ne të gjejmë pjesëmarrës në Kosovë sesa në Serbi, për shembull “.

Në disa raste, të rinjtë nuk janë të interesuar, të rinjtë nga rajoni nuk tregojnë interes për të udhëtuar në zonë për arsye të tjera përveç arsyeve të sigurisë ose për shkak të paragjykimeve dhe frikës, por thjesht duke zgjedhur vende më tërheqëse të udhëtimit. “Nëse flasim për të rinjtë në Shqipëri, unë do të thosha që ata nuk kanë frikë të udhëtojnë në rajon, por ndonjëherë ata nuk zgjedhin të udhëtojnë brenda rajonit, sepse ata janë më të orientuar drejt vendeve të zhvilluara, siç është Gjermania”, tha Rama.

Žugić është i një qëndrimi të ngjashëm, duke shtuar se kur bëhet fjalë për të rinjtë, ne u përballëm më shumë me problemin se ata në përgjithësi nuk ishin të interesuar të udhëtonin në vendet e rajonit, por preferuan të zgjidhnin disa destinacione më “ekskluzive”. Tashmë ekziston një problem i një natyre të ndryshme, motivim, arsye pse ata duan të marrin pjesë në programet e lëvizjes rinore fare.

Procesi i pajtimit është i ndërlikuar dhe kërkon shumë investime, vetëm vullneti i mirë nuk është i mjaftueshëm për të shpresuar për ndërrime të mëdha në procesin e pajtimit në Ballkanin Perëndimor.      Sidoqoftë, çdo lloj bashkëpunimi midis të rinjve është i dobishëm dhe përfitimi i këtyre programeve të shkëmbimit ndahet nga komuniteti, sepse transferimi i përvojës zvogëlon paragjykimet dhe stereotipet e fituara

“Isshtë e rëndësishme të shihet që njerëzit këtu janë të lodhur, dhe njerëzit e lodhur janë të lehtë për tu manipuluar dhe kështu mbajnë frikë nga njerëzit përtej kufirit. Në një komunitet të tillë të rinjtë kanë një problem të përdorin potencialin e tyre të madh intelektual, energjinë dhe forcën. Të rinjtë mund të ndryshojnë bota, dhe ato mund të pajtohen (në fund të fundit, ata as nuk diskutonin), “përfundon Radosavljeviç.

 

Burimi: Al Jazeera


Vërejtje: Qëndrimet e autorëve nga kjo rubrikë, nuk domethënë që përfaqësojnë në mënyrë automatike edhe qëndrimet e redaksisë. Megjithatë, njohja e këtyre qëndrimeve është në interes të lexuesve, prandaj edhe publikimi i tyre. Për rrjedhojë autorët mbajnë përgjegjësi të plotë për sa u përket qëndrimeve rreth çështjeve të shtjelluara në fjalë.

Kategoritë
OPINIONEOpinione - Ballina

Të ngjajshmet