Njohjet

Albinot Maloku

Diplomacia e Kosovës është sinonim i dështimit. Me gjasë, secili zyrtarë që është emëruar si Ministër i Jashtëm i Kosovës, këtë pozitë e ka perceptuar si prestigj dhe jo si përgjegjësi. Aty nuk punohet. Aty nuk është kuptuar se ç’do të thotë të jesh diplomat. Prandaj, s’kemi pse ankohemi për mungesën e njohjeve të reja nga shtetet e tjera dhe s’është aspak çudi që disa shtete ta tërheqin njohjen e republikës sonë. Sepse kur ke në krye të këtij institucioni njerëz të padenjë, gjithçka mund të ndodhë.

Procesi deri te pavarësia e Kosovës, nuk ka ndodhur ad hoc. Vite e dekada kanë kaluar, duke i provuar të gjitha mënyrat dhe medodat, sidomos bisedimet, pa arritur rezultate të kënaqshme. Madje edhe në kohë lufte e intervenimi ushtarak ndërkombëtar, autoritetet e shtetit prej të cilit u pavarësuam, patën iniciuar një proces të tillë (bisedimesh), i cili ishte i destinuar të dështojë. Të fundmet ishin ato të Vjenës që u mbyllen me konkludimet e nxjerra nga përfaqësuesi special i Sekretarit Gjeneral të OKB-së për Kosovën Martti Ahtisari, në dokumentin gjithëpërfshirës të statusit të Kosovës. Mbi këtë dokument u realizua edhe akti i shpalljes së pavarësisë së Kosovës me 17 shkurt 2008 nga të zgjedhurit e popullit. Dy vite më vonë, akti i pavarësisë së Kosovës, nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, nuk u konsiderua si shkelje e ligjit ndërkombëtar. Edhe kësaj radhe, kërkesa për shqyrtimin e aktit, erdhi nga shteti nga i cili qemë pavarësuar.

Ekzistenca e shtetit të Kosovës është po ashtu në vijë të plotë me Konventën e Montevideos për të Drejtat dhe Detyrat e Shteteve, e vitit 1933, e cila përcakton se shteti si subjekt i së drejtës ndërkombëtare duhet të ketë: popullsinë e përhershme, territorin e caktuar, pushtetin sovran dhe aftësinë për të hyrë në marrëdhënie me shtete të tjera. Që të gjitha këto standarde Republika e Kosovës i ka e i plotëson. Si pasojë e rrethanave dhe të një kundërshtimi krejtësisht të pa arsyeshëm, kryesisht dominues e politik, Serbia vazhdon të jetë kundërshtuese e çdo përparimi të shtetit të Kosovës dhe qytetarit të saj. Ky kundërshtim ka një përkrahje të fuqishme të Federatës Ruse, e përkrahur në mënyrë indirekte edhe nga qasja aspak korrekte e Bashkimit Evropian ndaj Kosovës. BE, sikundër është e ditur, ndryshe e trajton Serbinë e ndryshe rajonin. Asnjë vendi nuk është duke ia dhënë hakun sipas meritave të veta. Ky kundërshtim në kontinuitet ka bërë që edhe procesi i njohjes së pavarësisë së Kosovës, i cili nuk u përmbyll pas aktit të shpalljes me anëtarësimin në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, të ketë një rrugëtim të rëndë.

Sesa shtete e kanë njohur Republikën e Kosovës, Ministria e Jashtme nuk ka një listë të saktë dhe që ky numër të merret për bazë. Për njohjen e republikës së re ballkanike, pati një angazhim të madh të vendeve mbështetëse të kësaj pavarësie që vendi ynë e gëzoi. Por vala e madhe e njohjeve, ka pushuar, ka disa vite. Kryesisht për shkak të rrethanave politike brenda vendit, e po ashtu edhe jashtë tij, ndikoi direkt në rritjen e numrit të këtyre njohjeve. Krahasimi i pengesave të krijuara si pasoj e rrethanave politike brenda vendit me ato që ndodhen për gjatë këtyre viteve në nivelin ndërkombëtar, padyshim se pengesat dhe rrethanat politike brenda vendit patën efekte shumë më të dëmshme për procesin e njohjeve për shtetin e Kosovës.

Diplomacia e vendit është një dështim. Ajo e bartë barrën kryesore për rënien e numrit të njohjeve dhe atë për shumë arsye. Që në krye të herës procesi i njohjeve u dëmtua nga prezantimi i numrit të njohjeve, me anë të qasjes se vendit po i vinin njohje kualitative, pra shtetet që njihnin Kosovën konsideroheshin më kualitative sesa ato që nuk e njihnin atë. Më pastaj rehatia që u krijua nga estabilishmenti politik në vend me anëtarësimin e Kosovës në disa organizata e mekanizma politik e ekonomik ndërkombëtarë, duke harruar nevojën që të ketë një punë edhe më “agresive” për të dëshmuar meritokraci shtetërore për ato njohje. Faktor tjetër që ngadalësoj njohjet ishte edhe mungesa e një angazhimi diplomatik të përfaqësuesve të shtetit të Kosovës, nëpër gjitha ato përfaqësi diplomatike e konsullore që i ka vendi, e të cilat nuk janë të pakta. Ministria e Jashtme e Kosovës me gjasë, vazhdon të shihet si një prestigj dhe jo një vend i punës, që kërkon angazhim. Skandalet e ndodhura i dhanë edhe një grusht të fortë këtij dikasteri qeveritar e i cili pa dyshim për pozitën në të cilët ndodhet Kosova është më i ndjeshmi.

Këto, bashkë me shumë problematika tjera e dërmuan e po e dërmojnë rrugëtimin e konsolidimit të shtetit të Kosovës në arenën ndërkombëtare. Si pasojë e kësaj situate, që padyshim e konsideroj të frikshme, është rasti i një vendi si Suriname që luajti me hapjen e një mundësi të ‘çnjohjes’ së shteti të Kosovës. Gjithsesi, jo se me këtë ‘çnjohje’ shfuqizohet edhe Republika e Kosovës nga të qenit shtet, mirëpo vet hapja e këtij debati është dëshpërues për rrugëtimin e shteti tonë. Njohja e një shteti për një shtet tjetër, si procesi është i rëndësishëm, në të drejtën ndërkombëtare të funksionimit mes tyre, por nuk e determinon në asnjë mënyrë qenësinë e shtetit ekzistues, sidomos, përderisa shteti ekzistues përmes angazhimit serioz e maksimal për mirëqenin e qytetarëve të vet arrin të dëshmojë pjekuri e seriozitet, për detyrat e obligimet që vishen pas ekzistimit.

Shteti i Kosovës nuk e fiton kapacitetin e vet prej shteti si rrjedhojë e miratimit nga të tjerët sa mund ta fitojë duke e dëshmuar përmes një politik-bërje nga politika vendore e cila angazhohet së pari për mirëqenien e qytetarit të saj, integritetin e vet dhe ruajtjen dhe krijimin e partneriteteve me shtetet e dëshmuar si mbështetëse të rrugëtimit të saj.

Kategoritë
ANALIZA JAVORE

Të ngjajshmet

  • Nëntori

    Albinot Maloku Thuhet se nëntori është muaj i shqiptarëve. Data e 28-të e këtij muaji, në vete ndërlidh disa momente historike, por ndër më të rëndësishmet mbetet Shpallja e...
  • Tribunali

    Albinot Maloku Dhjetori i këtij viti do të jetë muaj i cili do të përmbyllë punën gati tri dekadëshe të mekanizmit i cili u themelua për të ndjekur penalisht...
  • Zëvendësministrat

    Albinot Maloku  Ndonëse debatet rreth zgjedhjeve lokale nuk do të përfundojnë deri më 19 nëntor, kur edhe do të përmbyllet raundi i dytë, për komunat që kanë shkuar në...
  • Balotazhi

    Albinot Maloku Republika e Kosovës e përfundoi me sukses edhe një proces zgjedhor për nivelin lokal që përfshiu 38 komuna për të zgjedhur anëtarët e kuvendeve komunale dhe kryetarët...