Një njeri, një shekull kulturë, kush ishte Akademik Idriz Ajeti?

Vdekja e Dr. Idriz Ajetit, u cilësua si një humbje e madhe për ASHAK-un (Akademia e Arteve dhe e Shkencave e Kosovës). Personalitetet më të larta politike e kulturore, i kanë shprehur ngushëllime familjes Ajeti, me rastin e vdekjes së Dr. Ajetit, i cili ndërroi jetë në moshën 102 vjeçare – shkruan Gazeta e Re.

Biografia e tij e pasur nisë në Tupallë, pjesë sot e komunës së Medvegjës. Ai u lind në vitin 1917. Shkollën fillore e mbaroi në Banjën e Sijarinës më 1930, ndërsa shkollimin e mesëm e ndoqi në Medresen e Mbretit në Shkup më 1938. Po atë vit u regjistrua në Fakultetin e Filozofisë të Universitetit të Zagrebit – në Degën e romanistikës. Studimet i mbaroi pas luftës, në vitin 1949 në Fakultetin e Filozofisë të Beogradit.

Që atëherë e deri në vitin 1953, me cilësi profesori të gjuhës shqipe, punoi në Gjimnazin e Prishtinës. Nga viti 1953 deri në vitin 1960, me cilësi lektori, jepte mësim në Degën e Albanologjisë të Fakultetit të Filozofisë të Universitetit të Beogradit. Në vitin 1958 mbrojti disertacionin e doktoratës me temën: Zhvillimi historik i së folmes gege të shqiptarëve të Zarës së Dalmacisë. Që nga viti 1960, njëherë docent, pastaj profesor inordinar dhe nga viti 1968 profesor ordinar, jep mësim në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit të Filozofisë të Prishtinës.

Ai ishte laureat i dhjetëra shpërblimeve e dekoratave, ndër të cilat edhe Shpërblimi i 7 korrikut dhe ai i KAÇKJ. Presidenti Ibrahim Rugovae dekoroi me Medaljen e Artë të Lidhjes së Prizrenit, ndërsa me rastin e 90-vjetorit të lindjes, Presidenti Fatmir Sejdiu e dekoroi me Çmimin Presidencial për Studiues. Një dekoratë presidenciale atij i është ndarë edhe nga Hashim Thaçi, president i tanishëm i Republikës së Kosovës.

Hetimi i dialekteve nga pikëpamja diakronike, pastaj trajtimi i dokumenteve të moçme gjuhësore të shkruara me alfabetin arabo-turk dhe më në fund studimi i marrëdhënieve të shojshoqme shqiptare-serbe – janë fusha të interesimit shkencor të Idriz Ajetit. Ai është marrë edhe me çështje të gjuhës së sotme shqipe. Qe iniciator i shumë konsultave dhe bashkëmarrëveshjeve gjuhësore ku u kërkuan shtigje të reja për njësimin e gjuhës shqipe dhe të drejtshkrimit të saj. Hartoi tekste shkollore për nxënës të shkollave të mesme dhe për studentë të Degës së Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit Filozofik të Prishtinës.

Me nismën e tij, pas hapjes së Fakultetit të Prishtinës (1960), u nxor revista shkencore Gjurmime albanologjike (1962) e më 1974 u organizua Seminari i Kulturës Shqiptare për albanologë të huaj. Gjatë vitit 1969-1971 ishte drejtor i Institutit Albanologjik, më 1971-73 ishte dekan i Fakultetit Filozofik, në vitet 1973-75 rektor i Universitetit të Prishtinës. Pas zgjedhjeve paralele të vitit 1998 për Kuvendin e Republikës së Kosovës, zgjidhet kryetar i parë i tij nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Në vitet 1979-1981 dhe 1996-1999ishte kryetar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Në vitin 1997, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës i ka botuar veprën e plotë në pesë vëllime.

Ai vdiq dje në moshën 102 – vjeçare, duke lënë prapa një veprimtari të pasur prej studiuesi. /Gazetaere.com/

 

Kategoritë
KulturëLajmeLajmet KryesoreTema e Ditës

Të ngjajshmet