Kush mund të jetë kryeministri i ri i Britanisë?

Nga Jörg Schindle*

Kundërshtari politik, Boris Johnson, duket i pamposhtur në garën për të zëvendësuar Theresa May si kryeministër. Por ai është një enigmë dhe çdo gjë mund të jetë e mundur me të në krye – madje edhe një kthesë e papritur në Brexit. Papritmas, ata janë kthyer të gjithë. Andrea Leadsom, ish- kryetarja e Dhomës së Përbashkët të Britanisë, që e sheh veten si një figurë matriarkale për vendin. Michael Gove, i cili qëndron besnik për aq kohë që nevojitet. Dhe, natyrisht, Boris Johnson, i cili do të tregojë dashurinw e Brexit, sepse, epo, ai është Boris Johnson.

Tani këta konservatorë, së bashku me tetë, 10, ose 12 të tjerë, janë kthyer aty ku kanë filluar: në fillim të një beteje epike për zyrën më të lartë të Britanisë. Është sikur tri vitet e fundit, gjithë kjo fazë vetë-destruktive dhe Theresa May, nuk kanë ndodhur kurrë. Historia po përsëritet. Herën e parë u krijua një situatë “komike”, kështu që si do të dalin gjërat për herë të dytë?

Mund të duhet të rishkruhet për të kuptuar madhështinë e asaj që po ndodh në Mbretërinë e Bashkuar: Pothuajse pikërisht tre vjet më parë, shumica e britanikëve votuan për t’u larguar nga Bashkimi Europian. Tërheqja e vendit nga BE duhet të kishte ndodhur tetë javë më parë, por duhej të shtyhej në minutën e fundit, sepse përndryshe vendi do të kishte rënë në një krizë edhe më të thellë politike. Afati i ardhshëm dhe ndoshta përfundimtar është pesë muaj nga tani. “Ju lutemi mos e humbni këtë kohë,” tha kohët e fundit presidenti i Këshillit të BE, Donald Tusk.

Po britanikët? Britanikët kanë rrëzuar kryeministren e tyre dhe tani do të marrin gjashtë deri në tetë javë për të vendosur për një pasardhës. Megjithatë, vetëm një pjesë e popullit britanik do të marrë pjesë në një proces votimi. Fati i 66 milion njerëzve të Britanisë së Madhe qëndron në duart e rreth 120,000 anëtarëve të Partisë Konservatore, ku shumica janë të pasur, të bardhë dhe të vjetër, dhe të cilët gjithashtu votuan në mënyrë joproporcionale në favor të Brexit.

Si të tillë, të preferuarit janë kryesisht politikanët që kanë demonstruar bindshëm kredencialet e tyre në vijën e ashpër gjatë tre viteve të fundit – me gjykatësin Jester Johnson me sa duket, në krye. Me të, së paku, Britania e Madhe do të ishte në një gjendje më të mirë, pasi ajo u zhvendos drejt fatit të saj. Por, para se gjërat të fillonin vërtet, shumica kërkoi një pushim 10-ditor.

Sepse përse jo… Raundi final- Në fund të kësaj jave, Donald Trump kthehet në SHBA pas vizitës së tij shtetërore në Londër dhe May bëhet kryetare e Partisë Tory, lufta e pushtetit mbi pasardhësin e saj – si dhe raundin përfundimtar për Brexit – do të jetë plotësisht e lirë. Është tashmë e qartë që fusha e kandidatëve që garojnë për rolin do të jetë më e gjerë sesa zakonisht në të kaluarën. Gjysma e kabinetit May, disa ish-ministra që ajo dikur i pushoi dhe me gjasë gjithashtu një numër i rezervave, do të hyjnë në garë. Sipas burimeve brenda Partisë Konservatore, May i ka vendosur kriteret aq të ulët, saqë praktikisht të gjithë besojnë se janë në detyrë. Një gjë, megjithatë, duhet të jetë e qartë për të gjithë ata: Mund të ketë shumë për të fituar në llotarinë e madh të Brexit. Por shanset për të përfunduar si Theresa May janë shumë më të larta.

Skenat që po zhvillohen në Britani këto ditë nuk janë asgjë, përveçse surreale. Partia e re e Brexit e Nigel Farage arriti një të tretën e votave në zgjedhjet për Parlamentin Europian, pavarësisht se u themelua vetëm në janar, dhe konservatorët u ulën në statusin e një partie, me një shifër të vetme. Në të vërtetë, i gjithë sistemi politik në Britani po kalon një ndryshim tektonik. Një stuhi e tërë e kandidatëve ka ftuar shtypin britanik në shtëpitë e tyre, ku kanë prezantuar gratë e tyre, biseduar rreth gabimeve rinore, ose privimet e fëmijërisë.

Konservatorët, të cilët kanë reputacionin se e kanë humbur kontaktin me britanikët e zakonshëm, po përpiqen të tregojnë një anë më njerëzore. Rezultati është se edhe një sekretar shëndetësor që pranon një dashuri për waffles holandeze me caramel, vlen për një titull. Ka vetëm një kandidat që nuk ka nevojë t’i bëjë të gjitha këto: Aleksandër Boris de Pfeffel Johnson, njeriu i njohur nëpër botë thjesht si “Boris”. Ai nuk ka nevojë të prezantojë veten. Xhonsoni, i cili së shpejti do të jetë 55 vjeç, ka qenë duke e jetuar jetën e tij në një pjatë argjendi për dekada të tëra. Britanikët janë të njohur me pothuajse të gjitha arratisjet, skandalet, gënjeshtrat e tij, dhe megjithatë – ose ndoshta për shkak të saj – konservatorët e duan atë.

Një preferencë e qartë Xhonson është një favorit i madh si pasardhësi i May. Nëse ai mund të fitojë mbështetjen e konservatorëve në parlament, nuk ka gjasa që dikush të mund ta mposhtë atë. Përveç vetë Borisit. Dhe ai ka përvojë me këtë.

Kryeministri Boris Xhonson? Fjala në Bruksel është se do të ishte një “skenar horror” për pjesën tjetër të BE. Por për Britaninë, një rreth do të mbyllet. Nën Boris Johnson, Brexit përfundimisht do të vijë në një rreth të plotë. Pak kanë arritur për të nxitur urrejtjen ndaj BE-së në Britani sa ai. Shumë kohë para krijimit të termave si “Brexit” dhe “lajmi i rremë”, ish- gazetari Johnson donte të paraqiste bashkatdhetarët e tij me një imazh të shtrembëruar grotesk të BE. Si korrespondent i Brukselit për Daily Telegraph midis 1989 dhe 1994, ai kurrë nuk humbi një mundësi për të përshkruar BE-në si një diktaturë e pakontrollueshme, e kufizuar nga rregullat e kufirit.

Ai ka thënë se politika bujqësore e BE-së është më e keqe se çdo gjë që Stalini prodhoi ndonjëherë, se regjimi kufitar europian fton kontrabandistët e drogës, terroristët dhe emigrantët e të gjitha llojeve. Ashtu si shumica e aspekteve të tjera të jetës së Xhonsonit, kjo nuk ishte gjithmonë seriozisht, por arriti tek njerëzit e zakonshëm të vendit, mediat dhe politikanët. Brenda vetë partisë së Johnson, kundërshtarët e margjinalizuar të BE-së ndiheshin të afirmuar.

Dhe imazhet e shtrembër gjithashtu ndihmuan kundërshtarin e vjetër të BE, Nigel Farage, të ndërtonte Partinë e tij të Pavarësisë në Mbretërinë e Bashkuar (UKIP).

Xhonson, shkruan ish-kolegia dhe biografja, Sonia Purnell, ishte i dobishëm në skepticizmin ndaj BE-së “një shkak tërheqës dhe emocionalisht rezonues për të drejtën”.

Johnson e pranoi disa vjet më vonë në një intervistë me BBC.

“Isha duke hedhur disa gurë mbi murin e kopshtit dhe dëgjova një përplasje të madhe nga serra në vendin fqinj në Angli.

Gjithçka që kam shkruar nga Brukseli kishte këtë efekt të mahnitshëm shpërthyes në Partinë Tory … dhe me të vërtetë më dha këtë, mendoj, ndjenjë të çuditshme të pushtetit “.

Asnjëherë nuk u largua.

Mungesa e parimeve – Parimi i tij

Dhe ende nuk është e qartë nëse Johnson është me të vërtetë një kundërshtar i bindur i BE-së, ose nëse vetëm pretendon se është.

Në karrierën politike që ka ndjekur, ai në një farë mënyre ka përkrahur të kundërtën polare të çdo pozicioni që mban.

Si kryebashkiak i Londrës, ai luftoi për të drejtat e homoseksualëve, lesbikeve dhe emigrantëve, vetëm për t’u kthyer dhe më vonë të shkruante në kolonat e tij me tallje për gratë myslimane si “kuti letrash në këmbë”.

Ai vlerësoi elitizmin dhe më pas bëri fushatë kundër “cinizmit të elitës”.

E çmon Trump dhe në të njëjtën kohë nuk e vlerëson atë.

Ai përqafon komunitetin e biznesit, vetëm për të bërtitur “Në djall biznesi!” pak kohë më vonë.

Johnson madje ka arritur të bëjë mungesën e parimeve të tij të duket parimore.

Politika është pak më shumë se një lojë për një njeri, miqtë e të cilit thonë se ka një “dëshirë të tepruar për t’u pëlqyer”.

Dhe në atë lojë, gjithçka ndodh – për sa kohë që ai është personi që del në krye si përfundim.

Si e tillë, ishte e përshtatshme që Johnson përgatiti dy artikuj përpara referendumit të Brexit në qershor 2016 – një që përmbante një lutje të zjarrtë për të qëndruar në BE dhe një tjetër me një apel pasionant për t’u tërhequr nga bashkimi.

Vetëm shumë vonë në lojë ai zgjodhi anën e Brexit, kryesisht sepse dukej më e mbarë për qëllimin e tij afatgjatë: për t’u bërë kryeministër dhe për t’u zhvendosur në Downing Street.

Ai nuk kishte një plan Brexit dhe as nuk mendonte se do të kishte nevojë për një të tillë.

Fakti që kundërshtarët e BE-së mbizotëronin në fund dhe se minioni i tij besnik, Michael Gove, nuk rezultoi i tillë, e zuri në befasi.

Ai duhej të lejonte Theresa May të merrte frenat e parë.

Tani Johnson dëshiron të ketë një tjetër mundësi.

Pengesa më e madhe në rrugën e tij drejt udhëheqjes janë përafërsisht 300 anëtarë të parlamentit në Dhomën e Komuneve.

Duke filluar më 10 qershor, ata do të iniciojnë një proces jo ndryshe nga një lojë e karrigeve muzikore, qëllimi i së cilës është zvogëlimi i fushës së kandidatëve në dy.

Këta dy kandidatë do të udhëtojnë në të gjithë vendin duke kërkuar vota nga anëtarët e Partisë Tory.

‘Zemra të zeza’

Shumë deputetë skeptikë të BE-së nuk do ta kenë harruar faktin se Johnson përkohësisht e kundërshtoi marrëveshjen e Brexit të May dhe përfundimisht votoi në favor.

Disa madje mund të kenë një situatë në mendje, në të cilën Johnson përshkroi skeptikët e BE-së si “burra dhe gra me zemra të zeza, të zeza”.

Disa mund të jenë më të prirur për të mbështetur Brexiteers pa kompromis si Dominic Raab, ose rivali i përhershëm i May, Andrea Leadsom, dhe jo figura të pasigurta, si Johnson.

Argumenti më i mirë i Johnsonit është se ai dikur mori Londrën, fortesën e së majtës, nga stuhia, dhe se ai është po aq i aftë të qëndrojë si Nigel Farage në të djathtë dhe socialisti Jeremy Corbyn në të majtë.

Paniku mbi mundësinë e humbjes së pushtetit është aq i madh në mesin e Tories, sa kjo linjë e argumentimit mund t’i bindë ata.

Po nëse Johnson në fakt bëhet kryeministër? Johnson, i cili asnjëherë nuk ka qenë i interesuar në detaje, ende nuk ka një platformë.

Megjithëse ai ka bërë gërmime kundër May me kënaqësi nëpërmjet kolonës së tij të Daily Telegraph në muajt e fundit, ai është kufizuar kryesisht në apelimin e ndjenjës së krenarisë kombëtare të bashkatdhetarit të tij: Një vend në të cilin vetë Kolegji i Oksfordit ka fituar më shumë çmime Nobel se e gjithë Franca bashkë, një vend që eksporton më shumë seri televizive në botë sesa pjesa tjetër e Europës – ai vend, është i destinuar për diçka më të madhe sesa thjesht duke u bërë pjesë e disa klubeve 28-anëtarëshe.

Por çfarë mund të bëjë ai ndryshe nga May? Askush nuk e di, veçanërisht duke pasur parasysh se largimi i saj do të bëjë shumë pak ndryshim në balancën e pushtetit në parlament.

Koalicioni joformal i Tories me Ultranacionalistët e Irlandës Veriore të DUP ende ka një shumicë prej pesë votash.

Pothuajse çdo kompromis i mundshëm i Brexit tashmë është konsideruar dhe më pas është lënë përsëri nga Dhoma e Përbashkët në muajt e fundit.

Për më tepër, BE-ja në mënyrë të përsëritur ka bërë të qartë se nuk do të ketë rinegociim të marrëveshjes së tërheqjes.

Për momentin, Johnson – dhe çdo kryeministër tjetër i mundshëm – ka vetëm dy opsione të guximshme në dispozicion.

Ndërsa ai vetë e këshilloi Tereza May-n, ai mundi, ashtu si Moisiu, të shkonte tek “Faraoni në Bruksel” dhe të kërkonte që “le të shkojnë njerëzit e mi”.

Pa asnjë marrëveshje dhe me të gjitha goditjet ekonomike dhe sociale, që do të shkaktonte një skenar pa marrëveshje.

Problemi i vetëm është se parlamenti ka kundërshtuar tashmë opsionin bërthamor nga një shumicë e madhe.

Nëse Johnson nuk e përfill këtë, ai do të rrezikonte një votim të menjëhershëm mosbesues.

Kjo do të thotë që potencialisht do të humbasë një zyrë, për të cilën ka punuar gjithë jetën e tij.

Do Boris Flip-Flop?

Është e mundshme që ai të marrë rrugën e kundërt dhe të kërkojë zgjedhje të reja, ose një referendum të dytë të Brexit, i cili me sa duket do të ketë një përfundim të ndryshëm këtë herë.

Në Londër, flitet për Johnson që po kalon një moment si”Nixon në Kinë “.

U desh një person që e urrente komunizmin si presidenti i SHBA Richard Nixon, për të negociuar me udhëheqësin e Kinës pa u ndëshkuar.

Sipas të njëjtit model, ata argumentojnë se do të duhej një Brexiteer për të ndaluar Brexit.

Është ndoshta një gjë që një lojtar si Johnson do e bënte.

Pikërisht ky oportunizëm, kjo gatishmëri për të shkuar nga fryn era, e bën të mundur që Johnson të rindërtojë veten, thotë Camilla Cavendish, ish- kryetare e strategjisë së qeverisë.

Do të ishte një moment në histori. Lloji i momentit që Johnson ka pritur gjithë jetën.

*Der Spiegel: Përshati në shqip për TemA-Diona Çeço


Vërejtje: Qëndrimet e autorëve nga kjo rubrikë, nuk domethënë që përfaqësojnë në mënyrë automatike edhe qëndrimet e redaksisë. Megjithatë, njohja e këtyre qëndrimeve është në interes të lexuesve, prandaj edhe publikimi i tyre. Për rrjedhojë autorët mbajnë përgjegjësi të plotë për sa u përket qëndrimeve rreth çështjeve të shtjelluara në fjalë.

Kategoritë
OPINIONEOpinione - Ballina

Të ngjajshmet