Gjenocidi

Albinot Maloku

Njëmbëdhjetë korriku i 1995-tës, përjetësisht ka mbetur në kujtesën e ballkanasve. Nën dirigjimin e politikës dhe frymëzimit të kishës serbe, u krye gjenocidi më monstruoz i njohur qysh prej luftës së dytë botërore, ndaj popullatës së pa mbrojtur. Për më keq, boshnjakët musliman u ekzekutuan në të ashtuquajturën “zona e sigurisë” në qytezën e Srebrenicës në Bosnje dhe Hercegovinë, para hundës së ndërkombëtarëve. Rreth 8.000 burra, gra, djem e vajza u masakruan përgjatë një periudhe shumë të shkurtër kohore, përreth një javore. Për ironi, vetëm 50 vite pas asaj thënies së famshme të pas Luftës së Dytë Botërore, “kurrë më!”, askund dhe ndaj askujt. Sot, zona e Potoçarit jo larg Srebrenicës është shndërruar në një qytezë varresh. Për çdo 11 korrik ende vazhdojnë të varrosen mbetje mortore të të ekzekutuarve, trupat e të cilëve vazhdojnë të gjinden edhe 22 vite pas përfundimit të luftës së përgjakshme.

Ndonëse është e ditur që në këtë gjenocid drejtpërdrejt pati dorë Beogradi (me gjithë aparatin shtetëror e religjioz të kohës), verdikti i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në rastin BeH vs. Serbia, për çudi, nuk e ngarkoi me asnjë pikë të akuzës. GjND kishte konstatuar gjenocidin si të zbatuar në rajonin e Srebrenicës dhe të kryer nga Ushtria e Republikës Serbe (VRS) nën komandën e gjeneralit Ratko Mlladiq. Në këtë gjenocid, sikurse në masakrat tjera të ndodhura në luftërat e Ballkanit, si në Kroaci, Bosnje e Hercegovinë dhe Kosovë, të nisura nga Serbia, ishin përfshirë njësitë e ndryshme paraushtarake, ku më e njohura ishte njësiti “Shkorpionët” e cila ishte pjesë e Ministrisë së punëve të brendshme të Serbisë, pa i përmendur disa qindra vullnetarë grekë e rusë.

Veç dështimit të GJND-së për të sjell drejtësi, ndodhi edhe dështimi i Gjykatës Ndërkombëtare Penale për Ish-Jugosllavi (ICTY) në Hagë. Që prej formimit të saj, ICTY qellim kishte që të ndihmojë drejtësinë e të nxisë paqen në rajonin tonë, mirëpo kjo gjykatë, me në krye, sidomos ish-kryeprokuroren Carla Del Ponten, e degradoi drejtësinë duke relativizuar okupatorin me çlirimtarin. Procesi kundër ish-kasapëve Karaxhiq e Mlladiq, nuk dallon nga një cirk pa shije e sens. Që të dy kasapët serbë për më shumë se një dekadë u fshihen në Serbi, edhe pse ata ndiqeshin nga drejtësia ndërkombëtare e ICTY.

Luftërat e tmerrshme në hapësirën e ish-Jugosllavisë kanë një emër, padrejtësi dhe krim. Luftëra të nxitura e të prira nga Serbia, agresorja e vetme ndaj Kroacisë, Bosnje e Hercegovinës dhe Kosovës. Tendenca për ta barazuar viktimën dhe agresorin, diçka që e ka karakterizuar drejtësinë ndërkombëtare në rastin e Srebrenicës, është duke ndodhur edhe në rastin e Kosovës. Shenjë për këtë barazim të viktimës e agresorit është gjykata e ashtuquajtur speciale, për gjoja krimet e kryera nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës.

Pa dhënë Serbia përgjegjësi për personat e pagjetur e krimet tjera të të gjitha llojeve të kryera ndaj shqiptarëve e Kosovës, ajo është maksimalisht duke punuar dhe e gëzuar për nisjen e punës së Gjykatës speciale. Gabimi i pafalshëm i garniturave qeverisëse në Kosovë, pa dyshim është tentativa për normalizim raportesh me Serbinë pa e menduar vendosjen e saj para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë. Llojet e krimit ndaj Kosovës e shqiptarëve kanë qenë prej aparteidit, agresionit kushtetues, agresionit ushtarak, helmimeve, dhunimeve, vrasjeve, masakrave e deri te djegia e mbetjeve mortore, si akti më i shëmtuar kriminal, si tentim për zhdukjen e fakteve. E mos të flasim për shkatërrimin e pasurisë shoqërore e individuale deri në zero. Për këto lloje krimesh fajtore kryesore është Serbia, prandaj, drejtësia do të vihej në binarë nëse do t’i kërkohej llogari në rend të parë asaj.

Njëmbëdhjetë korriku është datë e reflektimit për çdo ballkanas. Një momentum i jashtëzakonshëm për të tentuar që të përmirësohen raportet, pa e menduar hakmarrjen, por duke e vënë në vend drejtësinë që po mungon. Këtë kërkim drejtësie Republika e Kosovës duhet ta vendos në listën e prioriteteve shtetërore, se kështu edhe mund të ndërtohen raporte normale mes Kosovës si viktimë  dhe Serbisë si agresor.

Kategoritë
ANALIZA JAVORE

Të ngjajshmet

  • Demokracia

    Albinot Maloku Pesëmbëdhjetë shtatori, që nga 2007-ta, shënohet si Dita Ndërkombëtare e Demokracisë, e përcaktuar sipas rezolutës së Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Kjo gjë u bë...
  • Zëvendëskryeministrat

    Albinot Maloku Pas afro tre muajsh që nga mbajtja e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, deputetët e partive dhe partiçkave, e zgjodhën Kadri Veselin kryetar të legjislaturës së gjashtë të...
  • Bajrami

    Albinot Maloku Marrëveshje mes subjekteve politike për krijimin e institucioneve të reja të vendit ende nuk ka. Edhe pas tentimit të gjashtë të mbledhjes themeltar të Kuvendit të Kosovës...
  • Dështimi

    Albinot Maloku Me 3 gusht u caktua nga Presidenti i Republikës Hashim Thaçi, dita kur do të duhej të mbahej mbledhja e parë themeluese për legjislaturën e gjashtë dhe...